TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA ĐÀ O TẠO CHẤT LƯỢNG CAO

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

NGHIÊN CỨU VÀ LẬP QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ
CHẾ TẠO CHI TIẾT HỢP KIM NHÔM Ở TRẠNG
THÁI BÁN LỎNG

SVTH : TRỊNH XUÂN NGỌC
12143130
NGUYỄN THANH TÚ 12143237
ĐẶNG VŨ NAM
12143343
TRƯƠNG ANH LƯU
12143337
Khoá : 2012
Ngành : Công nghệ chế tạo máy
GVHD: TH.S NGUYỄN VINH DỰ
Tp. Hồ Chí Minh, tháng 8 năm 2016

LỜI CẢM ƠN
Lời đầ u tiên cho em gửi lời cảm ơn đế n trường Đa ̣i Ho ̣c Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố
Hồ Chí Minh. Trường đã cho em mô ̣t môi trường ho ̣c tâ ̣p và nghiên cứu rấ t tố t. Em cũng
xin gửi lời cảm ơn đến Trung Tâm Nghiên Cứu và Chuyển Giao Công Nghệ Thành Phố
Hồ Chí Minh. Đă ̣c biê ̣t em muốn gửi lời cảm ơn chân thành tới thầy Nguyễn Vinh Dự,
người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp em hoàn thành luận văn tốt nghiệp với đề tài “Nghiên
cứu và lập quy trình công nghệ chế tạo chi tiết hợp kim nhôm ở trạng thái bán lỏng.”.
Thầy đã hướng dẫn và định hướng trước cho em biết những kiến thức cần thiết để làm luận
văn tốt nghiệp tốt hơn. Thầy đã hết lòng giúp đỡ khi em bắt đầu làm luận văn tốt nghiệp.
Thầy cung cấp tài liệu cho em nghiên cứu, hướng dẫn, giải thích kĩ những vấn đề mà em
không hiểu. Điều quan trọng hơn hết là lời động viên tinh thần, khi em gặp khó khăn thầy
không những giải thích mà còn động viên giúp em có thêm động lực học tập.
Em cũng xin chân thành cảm ơn tất cả thầy cô đã trực tiế p giảng da ̣y truyề n đa ̣t kiế n
thức khoa ho ̣c cho em, đó là nền tảng vững chắc giúp em nghiên cứu và hoàn thành luận
văn.
Em cũng xin cảm ơn đế n tấ t cả các ba ̣n bè đã nhiê ̣t tin
̀ h đóng góp ý kiế n giúp đỡ em
trong quá triǹ h tìm kiế m tài liê ̣u để hoàn thành luâ ̣n văn.
Cuối cùng em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình của em. Họ là nguồn động lực
tinh thần và hỗ trơ ̣ em về tài chiń h giúp em an tâm nghiên cứu và học tập.

i

TÓM TẮT LUẬN VĂN
Trong sản xuất chế tạo ngày nay, những công nghệ tạo hình không phoi như rèn, đúc
đang dần thay thế quá trình tạo hình bằng cắt gọt. Công nghệ đúc hoặc rèn tiên tiến có
nhiều ưu điểm trong việc sản xuất hàng loạt những chi tiết thành mỏng, hình dạng rất
phức tạp.
Những năm gần đây, một quá trình mới xuất hiện và đang nhận được rất nhiều sự
quan tâm của các nhà nghiên cứu cũng như các công ty chế tạo. Đó là quá trình tạo hình ở
trạng thái bán lỏng. Quá trình này không những kế thừa được những ưu điểm vốn có của
công nghệ đúc, rèn
...

...
cho bột bentônít vào
trộn đều.
6.1.3 Chuẩn bị lò nấu Nồi nấu được làm bằng gang.
Để tránh tạp chất xâm nhập vào hợp kim nhôm, phải đảm bảo nồi luôn sạch và phải được
quét lớp sơn bảo vệ trước mỗi mẻ nấu.
6.1.5 Chuẩn bị chất biến tính, tinh luyện
- Thành phần muối khử khí: 70% NaCl, 30% KCl.
- Thành phần muối biến tính: 62,5% NaCl 12,5% KCl 25% NaF. Các hỗn hợp muối
trên cần được trộn sẵn trước, để riêng trong các thùng kín và bảo quản ở nơi khô ráo.
Phải luôn đảm bảo khi sử dụng hỗn hợp muối được sấy kỹ.
6.1.6 Nấu luyện và biến tính hợp kim nhôm đúc áp lực
Hợp kim được nấu luyện trong lò điện trở thể giếng có điều khiển nhiệt độ. Bật lò điện,
đặt nhiệt lò 150÷200oC. Sau khi nồi lò đạt nhiệt độ này, tiến hành quét từng lớp sơn
mỏng bảo vệ nồi.
Sấy tiếp lò lên 300oC trong khoảng 30 phút, rồi chất liệu vào lò. Rải một ít hồi liệu nhỏ
xuống đáy nồi rồi tiến hành chất các thỏi nhôm và hợp kim trung gian Al-Si (50-50).
Nâng nhiệt của lò lên khoảng 800oC. Khi hợp kim chảy, cho thêm dần nhôm thỏi và hợp
kim trung gian Al-Si (50-50) vào để đạt khối lượng mẻ nấu.

116

Trong quá trình này nung sấy các loại muối và các dụng cụ thao tác đã được quét lớp
sơn bảo vệ. Khi kim loại lỏng đã đạt nhiệt độ khoảng 730÷750 độ C, tiến hành khử khí
và biến tính như sau: Cho 0,75kg muối/100kg kim loại lỏng, chất khử khí (gói trong
giấy) dìm xuống dưới nhôm lỏng bằng chụp khử khí, di chuyển nhẹ nhàng chụp khử khí
khắp nồi, cách đáy 25mm trong 5 phút.
Sau khi khử khí, chờ khoảng 10 phút thì tiến hành biến tính với 0,65kg muối/100kg kim
loại lỏng, các thao tác tiến hành như với quá trình khử khí, đợi 5 phút rồi vớt xỉ. Khi kim
loại lỏng đạt nhiệt độ khoảng 700÷730oC, cho hợp kim trung gian Al-Ti (80-20) vào nồi
lò dùng que khuấy có chụp dìm xuống sát đáy nồi, di chuyển nhẹ nhàng khắp nồi trong
khoảng thời gian 5-8 phút.
6.2 Thực nghiệm chế tạo phôi mẫu đúc áp lực
6.2.1 Chế tạo mẫu thử
-

-

Làm sạch bề mặt khuôn và nung nóng khuôn bằng điện trở chuẩn bị cho chu trình
đúc áp lực.
Khi nhiệt độ khuôn đạt 270oC thì cho dung dịch bảo vệ khuôn vào. Dung dịch
bảo vệ khuôn giúp nhôm không bị bám vào khuôn gây hư hỏng và tách sản phẩm
ra dễ hơn.
Tiếp tục nung cho tới khi khuôn đạt 270oC, nung phôi đạt nhiệt độ bên ngoài
khoảng 280oC và nhiệt độ bên trong đạt 260oC.
Cho phôi vào khuôn và tiến hành ép phôi.
Tiến hành tách phôi la khỏi khuôn.

6.2.2 Kết quả
Sau khi tiến hành chế tạo mẫu, ta thu được các kết quả thực nghiệm sau:

Hình 6.1 Kết quả thực nghiệm.

117

118