MỘT SỐ VÍ DỤ ỨNG DỤNG CỦA MÔN LÝ THUYẾT Ô TÔ
CHUẨN BỊ CHO ÔN TẬP THI ĐỀ THI MỞ.
Lời nói đầu: Tài liệu này gồm 30 câu hỏi ứng dụng lý thuyết ô tô vào giải quyết
các vấn đề mang tính thực tế về cơ học chuyển động của ô tô, nó là cơ sở để biên
tập các đề thi mở (được phép tham khảo tài liệu). Để làm bài tốt, các Sinh viên cần
đặc biệt chú ý một số dặn dò sau đây trong quá trình ôn tập và làm bài:
1.Khi học ôn bắt buộc phải hiểu, không cần chú trọng vào việc nhớ các công thức,
các phương trình mà chủ yếu tập trung hiểu ý nghĩa vận dụng của các mối quan hệ
đó.
2. Các chương đều có sự liên hệ, vận dụng lẫn nhau, khi học ôn phải nhận ra điều
này.
3. Nghiên cứu kĩ để hiểu và tìm ra phương pháp giải quyết vấn đề được nêu trong
tài liệu này.
3. Khi làm bài cần chú ý:
- Phải dành thời gian suy nghĩ cách làm (vận dụng các lý thuyết gì) trước khi tìm
tài liệu để tham khảo chi tiết.
- Mọi quan điểm nêu ra phải chứng minh cụ thể, không trình bày một cách đại
ý(vì đáp án cho chi tiết đến 0.25 điểm).
- Mọi hình vẽ, công thức nêu ra phải tuyệt đối chính xác có kèm theo giải thích
kí hiệu và đơn vị để chứng tỏ SV hiểu điều mình tham khảo.
-Câu 1: Cho đồ thị đặc tính ngoài của động cơ Me(ω) và các thông số của hệ thống
truyền lực itl 1…n , ηtl, m[kg], r[m], tọa độ trọng tâm a,b,hg, . Hãy xác định:
Lực kéo lớn nhất có thể có được tại cầu chủ động (ô tô có cầu sau chủ động)
khi xe chuyển động đều trên đường bằng với hệ số bám là φ.
- Độ dốc cực đại imax của xe (bỏ qua sự trượt giữa bánh xe và mặt đường).
-

Hướng dẫn:
1

-

Vẽ hình và đặt các lực lên xe.
Giải thích các lực và kí hiệu, đơn vị.
Xác định lực kéo lớn nhất từ động cơ truyền xuống.
Xác định tải trọng pháp tuyến trên cầu chủ động.
Biện luận về lực kéo lớn nhất có thể có ở cầu chủ động.
Các giả thiết tính toán độ dốc cực đại.
Lập phương trình và giải.

Câu 2: Cho đồ thị đặc tính ngoài của động cơ Me(ωe) và các thông số của hệ thống
truyền lực itl 1…n , ηtl, m[kg], r[m], tọa độ trọng tâm a,b,hg . Hãy xác định:
Độ dốc lớn nhất imax của xe bằng phương pháp đồ thị cân bằng lực kéo (bỏ
qua sự trượt giữa bánh xe và mặt đường).
- Nếu kể tới sự trượt giữa bánh xe và mặt đường thì độ dốc tính ở trên có thể
sẽ thay đồi như thế nào? Biết rằng ô tô có cầu trước chủ động và chuyển động
trên đường có hệ số bám là φ.
-

Hướng dẫn:
- Trình bày cách vẽ đồ thị cân bằng lực kéo
- Phân tích trạng thái leo dốc cực đại để chỉ ra giá trị MaxI tương đương với lực
cản dốc
...

...
khúc cua, xe có khuynh hướng bị văng đuôi ra ngoài, xoay ngang, mất lái.
Sử dụng hình vẽ mô hình và giải thích hiện tượng trên.
23B. Góc lệch hướng phụ thuộc vào các yếu tố, đại lượng nào? Giải thích, cho ví
dụ minh họa.
24. Nhà sản xuất ô tô quy định áp suất lốp ô tô ghi trong tài liệu sử dụng, thường
thì giá trị áp suất lốp trước nhỏ hơn áp suất lốp sau. Sử dụng khái niệm lăn lệch các
bánh xe, sự quay vòng của ô tô với bánh xe đàn hồi có biến dạng để giải thích quy
định trên.
25. Ô tô tải 2 cầu có chiều dài cơ sở L (m), khoảng cách 2 trụ đứng q (m). Khi
quay vòng, các bánh xe đều chuyển động lăn không trượt. Trường hợp lái xe đánh
vô lăng quay vòng sang trái, làm bánh xe dẫn hướng bên trái xoay quanh trụ đứng
một góc là αt hỏi lúc đó bánh xe dẫn hướng xoay quanh trụ đứng một góc tương
ứng αp là bao nhiêu? Áp dụng cho một trường hợp cụ thể.
26. Cho ô tô tải khối lượng M (kg) có kéo rơ móc (rơ moóc có 2 trục , khối
lương toàn bộ rơ moóc Q (kg)) đang chuyển động trên đường ngang với vận tốc V
(m/s), thì phanh với gia tốc j(m/s2). Hệ thống phanh tác động lên các bánh xe của
15

ô tô và cả của rơ moóc. Bỏ qua ảnh hưởng của cản không khí đến rơ moóc bánh
xe rơ móc và bánh xe ô tô cùng loại moóc kéo song song mặt đường. Cho các
thông số cần thiết. Hỏi khi nào thì lực ở thanh moóc kéo tác động:
a) ngược chiều chuyển động của đoàn xe (rơ moóc trì kéo xe lại)
b) cùng chiều chuyển động của đoàn xe (rơ moóc đẩy xe)
c) bằng 0
27. Cho xe ô tô tải có công thức bánh xe 6x4 (với 2 cầu sau chủ động) có khối
lượng toàn bộ M [kg]. Cụm 2 cầu sau chủ động sử dụng hệ thống treo kiểu cân
bằng đối xứng giúp phản lực pháp tuyến mặt đường tác dụng lên các bánh xe cầu
giữa và cầu sau cùng luôn bằng nhau.
Cho biết khoảng cách theo phương dọc xe: từ trọng tâm xe đến tâm cầu trước a [m]
từ trọng tâm xe đến tâm cầu giữa b [m] từ tâm cầu giữa đến tâm cầu sau cùng c
[m].
1) - Xe đang chuyển động xuống dốc (góc dốc α [0]) với vận tốc tương đối lớn
V [km/h] thì lái xe ngắt ly hợp và đạp phanh, xe chuyển động chậm dần với gia tốc
j [m/s2]. Vẽ sơ đồ các lực, momen tác dụng lên xe. Tính lực phanh của xe (cho biết
các thông số cần thiết).
2) - Xe xuống hết dốc, tiếp tục chuyển động trên đường bằng lái xe tăng cường
độ phanh, xe phanh gấp (các bánh xe trượt lết trên đường). Tính lực phanh tại bánh
xe cầu trước, cầu giữa, cầu sau cùng (cho biết các thông số cần thiết bỏ qua ành
hưởng của cản không khí, cản lăn).

Chúc các em SV ôn tập tốt và thi thành công!

16