Giáo trình kỹ thuật điện (HCMUTE)

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO

TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM KYÕ THUAÄT THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH
NGUYỄN TRỌNG THẮNG

GIÁO TRÌNH

KỸ THUẬT ĐIỆN

NHAØ XUAÁT BAÛN
ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA TP. HOÀ CHÍ MINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
*******************

NGUYỄN TRỌNG THẮNG

GIÁO TRÌNH

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2

LỜI NÓI ĐẦU
Môn học Kỹ thuật điện là một môn học cơ sở đối với sinh viên
khối ngành kỹ thuật không điện. Để có thể giải thích và giải quyết đƣợc
các hiện tƣợng sự việc thông thƣờng trong các lĩnh vực liên quan đến
điện, sinh viên phải nắm vững những kiến thức của môn học này.
Giáo trình trình bày các kiến thức cơ bản về mạch điện, phƣơng pháp
tính toán mạch điện một chiều, dòng điện xoay chiều hình sin một pha và
ba pha, các kiến thức cơ bản về cấu tạo, nguyên lý làm việc, các đặc tính và
ứng dụng của các loại máy điện có kèm theo nhiều ví dụ cụ thể và các bài
tập đƣợc biên soạn theo từng chƣơng nhằm giúp ngƣời học có thể củng cố
lý thuyết và giải quyết đƣợc các bài toán trong thực tế sản xuất.
Giáo trình Kỹ thuật điện đƣợc biên soạn trên cơ sở đề cƣơng chi
tiết môn học đang đƣợc giảng dạy cho SV các ngành không điện của
Trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật TP.HCM và trên cơ sở ngƣời học đã
học môn Toán và Vật lý ở bậc phổ thông, phần Điện môn Vật lý đại
cƣơng ở bậc đại học. Do đó, giáo trình không đi sâu về mặt lý luận mà
chủ yếu trình bày các phƣơng pháp tính toán và những ứng dụng kỹ thuật
của các hiện tƣợng điện và từ trong mạch điện và máy điện.
Giáo trình gồm 9 chƣơng:
Chƣơng I: Các khái niệm cơ bản về mạch điện.
Chƣơng II: Các phƣơng pháp giải mạch điện một chiều.
Chƣơng III: Mạch điện xoay chiều hình sin một pha.
Chƣơng IV: Mạch điện xoay chiề u ba pha.
Chƣơng V: Máy biến áp.
Chƣơng VI: Máy điện không đồng bộ.
Chƣơng VII: Máy điện đồ ng bô ̣.
Chƣơng VIII: Máy điện mô ̣t chiề u.
Chƣơng IX: An toàn điện.
Sách đƣợc biên soạn với sự tham khảo các tài liệu trong và ngoài
nƣớc, sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp và kinh nghiệm giảng dạy
của tác giả. Tuy vậy không thể tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong sự
góp ý của các gảng viên, của sinh viên và các bạn đọc quan tâm đến giáo
trình này.
Tác giả
3

4

MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU .......................................................................................... 3
MỤC LỤC ................................................................................................ 5
Chƣơng I: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ
...

...
8a). Rồi sau đó kéo hai
cánh tay duỗi ra, vƣơn lên đầu nạn nhân để mở rộng lồng ngực, hít không
khí vào phổi miệng đếm nhẩm bốn- năm – sáu (Hình 9.18b). Các động
tác cũng lập lại khoảng 12 lần/phút.
249

Làm hô hấp nhân tạo đúng, sẽ có tiếng gió nhẹ của luồng không khí
đi qua khí quản vào phổi khi lồng ngực phồng lên, xẹp xuống. Cần phải
làm hô hấp nhân tạo cho đến khi nạn nhân thở đƣợc bình thƣờng mới thôi.
9.6.2.3. Phương pháp hà hơi thổi ngạt

(a)

(b)
Hình 9.19

Phƣơng pháp này có hiệu quả cứu sống khá cao, và tiến hành nhƣ
sau:
Đặt nạn nhân nằm ngửa, ngƣời cấp cứu quỳ bên cạnh sát ngang vai,
mắt nhìn nạn nhân (hình 9.19a). Một tay giữ cằm, một tay đặt trên trán,
ngửa đầu nạn nhân để mở đƣờng hô hấp. Mở miệng nạn nhân, đặt lót một
miếng gạc mỏng trên miệng. Ngƣời cứu hít một hơi dài, áp kín miệng
mình vào miệng nạn nhân rồi thổi mạnh. Trong khi đó phải bóp kín mũi
nạn nhân để không khí chỉ đi vào phổi làm phồng ngực lên. Ngƣời cứu
ngẩng đầu lên hít hơi khác, lúc này ngực nạn nhân xẹp xuống sẽ tự thở
ra. Tiếp tục thực hiện nhƣ trên với nhịp độ 10-12 lần/phút liên tục cho
đến khi nạn nhân hồi tỉnh hẳn. Có thể kết hợp cả phƣơng pháp hà hơi thổi
ngạt và ấn tim nhƣ hình 9.19a và hình 9.19b.
CÂU HỎI
1. Vì sao điện giật lại nguy hiểm?
2. Mức độ nguy hiểm của điện giật phụ thuộc vào các yếu tố nào?
3. Tại sao phải sử dụng các vật lót cách điện và các dụng cụ phải có
chuôi cách điện?
4. Trình bày các biện pháp bảo vệ an toàn cho ngƣời.
5. Khi có tai nạn điện ngƣời ta phải làm gì?
6. Trình bày các phƣơng pháp làm hô hấp nhân tạo khi nạn nhân bị
mê man bất tỉnh do điện giật.
250

Giáo trình

KỸ THUẬT ĐIỆN
ThS. Nguyễn Trọng Thắng
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH
Khu phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức, TPHCM
Số 3 Công trường Quốc tế, Quận 3, TP. HCM
ĐT: 38 239 172 - 38 239 170
Fax: 38 239 172
E-mail: [email protected]


Chịu trách nhiệm xuất bản
TS. HUỲNH BÁ LÂN
Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm về tác quyền
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HCM
Biên tập
NGUYỄN ĐỨC MAI LÂM
Sửa bản in
THÙY DƯƠNG
Thiết kế bìa
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HCM
GT.01.KT (V)
ĐHQG.HCM-13

155-2012/CXB/575-08/ĐHQGTPHCM
KT.GT. 82-13 (T)

In 300 cuốn khổ 16 x 24cm, tại Công ty TNHH In và Bao bì Hưng
Phú. Số đăng ký kế hoạch xuất bản: 155-2012/CXB/57408/ĐHQGTPHCM. Quyết định xuất bản số: 16/QĐ-ĐHQGTPHCM/ cấp
ngày 23/1/2013 của Nhà xuất bản ĐHQGTPHCM. In xong và nộp lưu
chiểu Quí I năm 2013.

ISBN: 978-604-73-1298-6

9 786047 312986