BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH


MAI ANH THƠ

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SỐ CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC

LUẬN ÁN TIẾN SĨ
Ngành: GIÁO DỤC HỌC - Mã số: 9140101

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. Ngô Anh Tuấn
Phản biện 1: PGS. TS. Nguyễn Như An
Phản biện 2: PGS. TS. Nguyễn Văn Tuấn
Phản biện 3: PGS. TS. Phạm Thị Hương

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 09 năm 2023

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố
trong bất kỳ công trình nào khác.

TP.HCM, ngày 09 tháng 09 năm 2023
Tác giả luận án

i

LỜI CẢM ƠN
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến quý Thầy/Cô tại Viện Sư Phạm Kỹ Thuật,
đã hỗ trợ, góp ý, động viên và tạo điều kiện thuận lợi trong suốt hành trình thực hiện
luận án.
Em xin bày tỏ lòng biết ơn đến Thầy Ngô Anh Tuấn, người Thầy đã luôn tận tình
chỉ dẫn và thúc đẩy, giúp em vượt qua các rào cản, để có thể hoàn thành luận án.
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban giám hiệu, các nhà quản lý, quý thầy cô
giáo, cán bộ viên chức và các em sinh viên tại các trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật
TP.HCM, Đại học Nông Lâm TP.HCM và Đại học HUFLIT TP.HCM, các anh chị em
nghiên cứu sinh đã đồng hành và hỗ trợ trong quá trình học tập, thu thập và xử lý dữ
liệu, cũng như công bố các kết quả nghiên cứu.
Cuối cùng, con xin bày tỏ lòng biết ơn vô hạn đến từng thành viên trong đại gia
đình, đã luôn yêu thương và chia sẻ, là chỗ dựa tinh thần vững chắc để con có thể hoàn
thành quá trình học tập.
TP. Hồ Chí Minh, ngày 09 tháng 09 năm 2023
Tác giả luận án

ii

TÓM TẮT
Phát triển năng lực số cho SV đại học là yêu cầu cần thiết và cấp thiết của giáo dục
đại học hiện nay. NLS được xem là điều kiện tiên quyết để SV có thể học tập và làm
việc trong môi trường giáo dục mở và toàn cầu, chịu sự tác động ngày càng nhiều của
các yếu tố công nghệ. Sở hữu NLS là yếu tố sống còn để SV đạt đến thành công trong
học tập, nghiên cứu và phát triển sự nghiệp.
Tuy vậy, các nghiên cứu gần đây cho thấy, SV đại học hiện nay chưa sở hữu năng
lực số cao. Vì vậy, các cơ sở giáo dục đại học cần hỗ trợ SV phát triển năng lực quan
trọng này để không chỉ giúp SV học tập thành công tại đại học mà còn đáp ứng kịp
thời các yêu cầu mới của xã hội về chất lượng nguồn nhân lực.
Luận án này nghiên cứu về vấn đề phát triển NLS cho SV đại học, gồm các nội
dung chính sau đây:
Phần Mở đầu: trình bày tính cấp thiết của đề tài, mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ
...

...
thầy cô và bạn bè qua email, Zalo, messenger (S1S24), Discord (S8, S11, S22)

-

Bình thường em được học trực tiếp hoặc hỗn hợp, thỉnh thoảng học trực
tuyến khi GV đi công tác hoặc trong mùa dịch (S1-S8)

-

Em chủ yếu học trực tiếp cho đến mùa dịch mới học trực tuyến (S9-S24)

-

Em hầu như chưa được hướng dẫn về quản lý danh tính số ở bất kỳ học phần
nào (S1-S24)

-

Em chủ yếu tự đọc về quản lý danh tính số trên Internet (S1, S7, S13, S22)

c. Lĩnh vực “Sáng tạo nội dung số”
-

Em thường hay tạo các bài trình chiếu, các báo cáo cho môn học (S1-S24)

-

Em tìm hình ảnh, file âm thanh, thông tin trên Google và đưa vào bài báo cáo
(S1-S24)

-

Em hào hứng với các học phần mà mình được tham gia và cùng các bạn kiến
tạo kiến thức, nhưng những học phần như vậy không có nhiều (S9-S24)

-

Em có nghe nói về bản quyền và giấy phép, nhưng cụ thể áp dụng trong học
tập ra sao thì em chưa rõ lắm (S1-S24)

-

Em thường đưa hình ảnh, lược đồ, video tham khảo trên mạng vào slide
thuyết trình, nhưng không thấy GV góp ý gì về trích dẫn hay bản quyền (S1S24)

-

GV có đề cập đến việc trích dẫn khi em làm tiểu luận chuyên ngành (S14,
S23).

d. Lĩnh vực “An toàn”

235

-

Em biết và quan tâm đến việc bảo vệ các thiết bị, bảo vệ dữ liệu cá nhân và
quyền riêng tư (S1-S24)

-

Em bảo vệ máy tính bằng cặp chống sốc (S3, S6, S10, S11, S18), theo dõi
sạc pin, làm mát cho máy tính (S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9, S10, S11, Sh23)

-

Em bảo vệ dữ liệu bằng cách gởi lên mail, share lên Google Drive (S1-S24),
đưa lên cloud (S8, S14, S23)

-

Em chưa rõ bảo vệ sức khỏe và hạnh phúc trong môi trường số cụ thể là gì
(S2-S4, S6-S8, S10-S12, S14-S24)

-

Em nghĩ là tư thế ngồi máy tính, bảo vệ mắt (S1, S5, S9, S13).

-

Em chưa được GV hướng dẫn về các rủi ro và mối đe dọa đối với sức khỏe
thể chất và tinh thần trong môi trường số và cách sử dụng công nghệ số an
toàn và có trách nhiệm trên mạng (S1-S24).

e. Lĩnh vực “Giải quyết vấn đề”
-

Em tự tìm hiểu nguyên nhân và tìm kiếm phương án giải quyết khi gặp trục
trặc lúc vận hành thiết bị (S2-S8, S10-S22, S24)

-

Khi gặp trục trặc, em đem thiết bị đến các dịch vụ sửa chữa, em ngại tự sửa
sẽ làm hỏng (S1, S9, S23)

-

Em khá quen thuộc với các vấn đề liên quan đến kỹ thuật, nhận diện nhu cầu
và đáp ứng công nghệ. Em tự tin trong sử dụng công nghệ số (S1-S24)

-

NLS và khoảng trống NLS là khái niệm khá mới mẻ với em (S1-S24).

-

Nhà trường và GV chưa hỗ trợ em nhận diện khoảng trống NLS và phát triển
NLS (S1-S24)

236