Giáo trình xã hội học đại cương (HCMUTE)

ThS. TAÏ MINH

Giaùo trình

XAÕ HOÄI HOÏC
ÑAÏI CÖÔNG

NHAØ XUAÁT BAÛN
ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA TP HOÀ CHÍ MINH

LÔØI NOÙI ÑAÀU
Xaõ hoäi hoïc laø moät khoa hoïc nghieân cöùu veà xaõ hoäi, veà heä
thoáng caùc moái quan heä xaõ hoäi cuûa con ngöôøi. Tuy coøn laø moät
ngaønh khoa hoïc môùi meû ôû nöôùc ta, nhöng trong söï toàn taïi vaø
phaùt trieån, xaõ hoäi hoïc ñaõ vaø ñang trôû thaønh ngaønh khoa hoïc coù vò
trí quan troïng ñoái vôùi taát caû caùc lónh vöïc cuûa ñôøi soáng xaõ hoäi.
Nhöõng tri thöùc nhaäp moân Xaõ hoäi hoïc vaø phöông phaùp luaän cuûa
noù ngaøy caøng trôû neân thieát thöïc vaø coù taùc duïng khoâng nhoû ñoái
vôùi söï phaùt trieån cuûa xaõ hoäi. Ñaïi hoäi ñaïi bieåu toaøn quoác laàn X
(18/04/2006 – 25/04/2006) cuûa Ñaûng Coäng saûn Vieät Nam luoân
nhaán maïnh ñeán vai troø cuûa caùc ngaønh khoa hoïc, trong ñoù coù
khoa hoïc xaõ hoäi – coù yù nghóa cöïc kyø quan troïng ñoái vôùi söï phaùt
trieån beàn vöõng cuûa xaõ hoäi nöôùc ta hieän nay.
Trong quaù trình bieân soaïn cuoán Xaõ hoäi hoïc Ñaïi cöông,
chuùng toâi döïa vaøo chöông trình giaùo duïc Ñaïi hoïc ñaïi cöông do
Boä Giaùo duïc - Ñaøo taïo quy ñònh naêm 1995. Chuùng toâi cuõng ñaõ
coá gaéng tham khaûo, choïn loïc nhieàu nguoàn taøi lieäu cuûa caùc taùc
giaû trong vaø ngoaøi nöôùc, ñaõ döïa vaøo thöïc tieãn sinh ñoäng cuûa ñôøi
soáng xaõ hoäi ôû nöôùc ta trong hôn hai möôi naêm ñoåi môùi. Ñaëc bieät,
chuùng toâi ñaõ tham khaûo nhöõng taøi lieäu cuûa Giaùo sö, Tieán só
Phaïm Taát Dong, Phoù giaùo sö - Tieán só Nguyeãn An Lòch, Phoù
giaùo sö - Tieán só Nguyeãn Minh Hoøa, Tieán só Vuõ Quang Haø cuøng
moät soá taøi lieäu cuûa caùc taùc giaû khaùc.
Cuoán Xaõ hoäi hoïc Ñaïi cöông goàm ba phaàn:
Phaàn 1: Khaùi quaùt lòch söû hình thaønh vaø phaùt trieån Xaõ hoäi
hoïc
Phaàn 2: Moät soá chuyeân ngaønh Xaõ hoäi hoïc cuï theå
3

Phaàn 3: Phöông phaùp vaø kyõ thuaät ñieàu tra Xaõ hoäi hoïc.
Nhaân ñaây, chuùng toâi xin baøy toû loøng caùm ôn Phoù giaùo sö Tieán só Traàn Thò Kim Xuyeán, Tröôûng Khoa Xaõ hoäi hoïc, Tröôøng
Ñaïi hoïc Khoa hoïc Xaõ hoäi vaø Nhaân vaên, Ñaïi hoïc Quoác gia
TP.HCM ñaõ ñoïc vaø ñoùng goùp nhöõng yù kieán quyù baùu, ñöôïc thöïc
hieän trong Lôøi giôùi thieäu cho laàn xuaát baûn ñaàu tieân cuûa cuoán
saùch naøy. Chuùng toâi cuõng xin caùm ôn Tieán só Tröông Vaên Vyõ,
Thaïc só Leâ Vaên Böûu, Thaïc só Taêng Höõu Taân vaø caùc baïn ñoàng
nghieäp, ñaõ ñoäng vieân khích leä vaø coù nhöõng yù kieán ñoùng goùp veà
maët keát caáu vaø noäi dung cuûa taøi lieäu.
Ma
...

...
........................... 5
Baøi 1: Lòch söû hình thaønh xaõ hoäi hoïc .......................................... 7
Baøi 2: Ñoái töôïng vaø chöùc naêng xaõ hoäi hoïc ................................ 26
Baøi 3: Phaïm truø vaø khaùi nieäm xaõ hoäi hoïc ................................. 38
Baøi 4: Caù nhaân vaø xaõ hoäi hoaù ................................................... 51
Baøi 5: Baát bình ñaúng vaø phaân taàng xaõ hoäi ................................. 60
Baøi 6: Haønh ñoäng xaõ hoäi ........................................................... 71

Phaàn II: Moät soá chuyeân ngaønh Xaõ hoäi hoïc ........................... 83
Baøi 7: Xaõ hoäi hoïc veà cô caáu xaõ hoäi ........................................... 85
Baøi 8: Xaõ hoäi hoïc veà dö luaän xaõ hoäi vaø thoâng tin ñaïi chuùng ...... 101
Baøi 9: Xaõ hoäi hoïc ñoâ thò .......................................................... 113
Baøi 10: Xaõ hoäi hoïc noâng thoân ................................................. 125
Baøi 11: Xaõ hoäi hoïc gia ñình .................................................... 133

177

Phaàn III: Phöông phaùp vaø kyõ thuaät ñieàu tra xaõ hoäi hoïc .... 147
Baøi 12: Moät soá phöông phaùp vaø kyõ thuaät ñieàu tra xaõ hoäi hoïc . 149
Baøi 13: Caùc böôùc ñi trong moät cuoäc ñieàu tra xaõ hoäi hoïc ......... 159
Taøi lieäu tham khaûo .................................................................. 175
Muïc luïc ................................................................................... 177

178

GIAÙO TRÌNH

XAÕ HOÄI HOÏC ÑAÏI CÖÔNG
Bieân soaïn: ThS. TAÏ MINH

NHAØ XUAÁT BAÛN ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA
THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH

Giáo trình
XÃ HỘI HỌC ĐẠI CƯƠNG
ThS. Tạ Minh
NHÀ XUẤT BẢN
ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Khu phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức, TP. HCM
ĐT: 7242181, 7242160 + (1421, 1422, 1423, 1425, 1426)
Fax: 7242 194
Email: [email protected]
-Chịu trách nhiệm xuất bản:
TS. HUỲNH BÁ LÂN
Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm về tác quyền
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM
Biên tập:
PHẠM THỊ ANH TÚ
Sửa bản in:
TRẦN VĂN THẮNG
Trình bày bìa:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM
GT.02-XH (V)

316-2011/CXB/21-14/ĐHQGTPHCM

XH.GT.295-11 (T)

ĐHQG.HCM-11

In 500 cuốn khổ 14,5 x 20,5cm. Số đăng ký kế hoạch xuất bản: 3162011/CXB/21-14/ĐHQGTPHCM. Quyết định xuất bản số: 266/QĐĐHQGTPHCM cấp ngày 01/04/2011 của Giám đốc NXB
ĐHQGTPHCM. In tại Công ty in Hưng Phú. In xong và nộp lưu chiểu
Quí III năm 2011.