Giáo trình tâm lí học nghề nghiệp (HCMUTE)

TS. DƯƠNG THỊ KIM OANH

GIÁO TRÌNH

TÂM LÍ HỌC
NGHỀ NGHIỆP

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
*******************

TS. DƢƠNG THỊ KIM OANH

GIÁO TRÌNH

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LỜI NÓI ĐẦU
Tâm lí học là khoa học nghiên cứu về các hiện tƣợng tâm lý, về
hành vi và đời sống tinh thần của con ngƣời. Tâm lí học có mối liên hệ
mật thiết với rất nhiều ngành khoa học khác nhƣ sinh lí học, thần kinh
học, nhân học, chính trị học… Những ngành khoa học này thƣờng dựa
trên nền tảng của tâm lí học để đƣa ra các nguyên tắc ứng dụng cụ thể
cho từng chuyên ngành. Bƣớc vào thế kỷ 21, tâm lí học đã trở thành khoa
học xuyên văn hóa, có liên quan tới các ứng xử giống nhau và khác nhau
từ các vùng trên thế giới, nó có những quy tắc thích ứng chung cho nhiều
vấn đề đối với con ngƣời.
Tâm lí học nghề nghiệp là môn học không chỉ cung cấp các kiến
thức nền tảng của khoa học tâm lí, mà còn đề cập đến các kiến thức
chuyên sâu về lĩnh vực sƣ phạm nghề nghiệp và tổ chức lao động nghề
nghiệp một cách khoa học. Giáo trình đƣợc biên soạn gồm 2 phần, mỗi
phần có 4 chƣơng cụ thể nhƣ sau:
Phần I: Tâm lí học đại cƣơng
- Chƣơng 1: Tâm lí học là một khoa học
- Chƣơng 2: Hoạt động, giao tiếp và sự hình thành, phát triển
tâm lí
- Chƣơng 3: Hoạt động nhận thức
- Chƣơng 4: Nhân cách và sự hình thành, phát triển nhân cách
Phần II: Tâm lí học nghề nghiệp
- Chƣơng 5: Đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh, sinh viên học
nghề
- Chƣơng 6: Tâm lí học dạy nghề
- Chƣơng 7: Tâm lí học nhân cách ngƣời giáo viên dạy nghề
- Chƣơng 8: Tổ chức lao động nghề nghiệp khoa học.
Trong quá trình biên soạn, tác giả đã tham khảo và kế thừa nhiều
tài liệu quý của các Thầy/Cô giáo đã và đang công tác tại trƣờng Đại học
Sƣ phạm Hà Nội, Viện Tâm lí học và của các nhà nghiên cứu trong và
ngoài nƣớc. Tác giả xin trân trọng cảm ơn các Thầy/Cô giáo và các nhà
nghiên cứu.
Mặc dù có nhiều cố gắng, song trong quá trình biên soạn chắc chắn
không tránh khỏi những khiếm khuyết nhất định. Vì vậy, tác giả rất mong
3

nhận đƣợc các ý kiến đóng góp của quý độc giả để giúp cuốn giáo trình
tiếp tục đƣợc hoàn thiện hơn.
Trân trọng!
Tác giả

4

MỤC LỤC
Phần I. Tâm lí học đại cương
Chương 1. Tâm lí học là một khoa học
1. Tâm lí học là gì?
1.1. Khái niệm tâm lí
1.2. Khái niệm Tâm lí học
1.3. Đặc điểm của tâm lí học so với các khoa học khác
2. Vài nét về lịch sử hình thành khoa học tâm lí
3. Đối tượng, nhiệm vụ nghiên cứu của tâm lí học
3.1. Đối tượng
...

...
nghề nghiệp của công chứcMột số nhân tố ảnh hưởng, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2003.
10. Maurice Reuchlin (1995), Tâm lí học đại cương, NXB Thế giới,
Hà Nội, (Tập I, II).
11. Nguyễn Thị Lan, Bài giảng môn Tâm lí học sư phạm trong dạy
học kĩ thuật - nghề nghiệp, Trƣờng Đại học Sƣ phạm kĩ thuật
thành phố Hồ Chính Minh.
12. Vũ Thị Nho, Tâm lí học phát triển, NXB Đại học Quốc gia Hà
Nội,1998.
13. Phan Trọng Ngọ (Chủ biên), Các lí thuyết phát triển tâm lí người,
NXB Đại học Sƣ phạm, 2003.
14. Đào Thị Oanh, Tâm lí học lao động, NXB Đại học Quốc gia Hà
Nội, 1999.
15. Nguyễn Thị Kim Quý, Nguyễn Xuân Thức, Tình huống tâm lí
học, NXB Lao động, 2003.
16. Nguyễn Xuân Thức (Chủ biên), Giáo trình Tâm lí học đại cương,
NXB Đại học Sƣ phạm, 2007.
193

17. Trần Trọng Thủy, Tâm lí học lao động, Viện Khoa học Giáo dục
Việt Nam (Bài giảng dành cho học viên Cao học ngành Tâm lí
học).
18. Trần Trọng Thủy, Bài tập thực hành Tâm lí học, NXB Đại học
Quốc gia Hà Nội, 2002.
19. Nguyễn Quang Uẩn, Trần Quốc Thành., Trần Hữu Luyến, Tâm lí
học đại cương, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2000.
20. Lƣơng Văn Úc, Giáo trình Tâm lí học lao động, NXB ĐH Kinh
tế quốc dân Hà Nội, 2011.
21. Phạm Ngọc Uyển, Nguyễn Văn Hùng, Tâm lí học nghề nghiệp,
Tổng cục dạy nghề, Bộ Lao động, Thƣơng binh và Xã hội, Hà
Nội, 2005.
22. Robert S.Feldman (2003), Những điều trọng yếu trong tâm lí
học, NXB Thống kê, Hà Nội.
23. Stephen Worchel, Wayne Shebilsue, Tâm lí học (nguyên lí và ứng
dụng), NXB Lao động - Xã hội, 2007.
24. Anita E. Woolfolk, Education psychology, A Simon &amp Schuster
Company, United State of American, 1995.

194

Giáo trình

TÂM LÝ HỌC NGHỀ NGHIỆP
TS. Dương Thị Kim Oanh
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH
Khu phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức, TPHCM
Số 3 Công trường Quốc tế, Quận 3, TP. HCM
ĐT: 38 239 172 - 38 239 170
Fax: 38 239 172
E-mail: [email protected]


Chịu trách nhiệm xuất bản
TS. HUỲNH BÁ LÂN
Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm về tác quyền
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM
Biên tập
PHẠM ANH TÚ
Sửa bản in
PHẠM THỊ BÌNH
Thiết kế bìa
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM
GT.01.KTh (V) 565-2013/CXB/07-31/ĐHQGTPHCM
ĐHQG.HCM-12

KTh.GT.349-13 (T)

In 300 cuốn khổ 16 x 24cm, tại Công ty TNHH In và Bao bì Hưng
Phú. Số đăng ký kế hoạch xuất bản: 565-2013/CXB/0731/ĐHQGTPHCM. Quyết định xuất bản số: 89/QĐ-ĐHQGTPHCM/ cấp
ngày 20/5/2013 của Nhà xuất bản ĐHQGTPHCM. In xong và nộp lưu
chiểu Quí II năm 2013.

ISBN: 978-604-73-1790-5

9 786047 317905