Giáo trình quá trình hoàn tất vải (HCMUTE)

ThS. NGUYỄN TUẤN ANH

GIÁO TRÌNH

QUÁ TRÌNH
HOÀN TẤT VẢI

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO

TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM KYÕ THUAÄT TP.HCM
KHOA COÂNG NGHEÄ MAY VAØ THÔØI TRANG
oOo
Th.S NGUYEÃN TUAÁN ANH

GIÁO TRÌNH

QUÁ TRÌNH HOÀN TẤT VẢI
Textile Dyeing and Finishing Technology

NHAØ XUAÁT BAÛN ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA TP HOÀ CHÍ MINH

LÔØI MÔÛ ÑAÀU
Quá trình hoàn tất vải là môn học quan trọng nằm trong khối kiến
thức của chương trình đào tạo kỹ sư và cử nhân ngành công nghệ may
của trường đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM, và đây cũng là những
nội dung cần phải nắm vững của các kỹ sư trong ngành dệt. Môn học này
cung cấp những nội dung cơ bản về quá trình xử lý vải sau khi dệt thành
vải thành phẩm, có thể đem ra tiêu thụ trên thị trường. Các xử lý hoàn tất
đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng, hiệu quả sử
dụng của vải và các sản phẩm từ vải.
Thực tế, quá trình hoàn tất vải được chia thành nhiều giai đoạn và
có công nghệ xử lý khác nhau. Thông thường có ba công nghệ cơ bản đó
là công nghệ tiền xử lý, công nghệ nhuộm - in hoa, công nghệ hoàn tất
hóa lý. Do vậy, để nắm vững nội dung môn học quá trình hoàn tất vải,
sinh viên cần được trang bị những kiến thức cơ bản về vật liệu dệt như
nguồn gốc cấu tạo, tính chất hóa học, tính chất vật lý, phạm vi ứng dụng
của xơ sợi dệt nói chung, đồng thời cũng cần phải trang bị trước cơ sở lý
thuyết để tiếp cận môn học như kiến thức về hóa học hữu cơ, cơ học,
quang học, nhiệt học và toán học ứng dụng.
Nhằm mục đích trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về
các quá trình hoàn tất của vải, giáo trình này được chia làm 06 chương
gồm:
Chương I: Giới thiệu tổng quan về công nghệ hoàn tất vải như một
số khái niệm và thuật ngữ cơ bản, phân loại, phương pháp và thiết bị sử
dụng trong công nghệ nhuộm-hoàn tất nói chung.
Chương II: Giới thiệu về công nghệ tiền xử lý, vai trò, đặc điểm,
cách thực hiện và biện pháp áp dụng các công đoạn tiền xử lý.
Chương III: Giới thiệu về công nghệ nhuộm - in hoa, nêu bản chất
của thuốc nhuộm, phương pháp và cách tiến hành nhuộm, kiểm soát hiệu
quả nhuộm trong công nghệ nhuộm và công nghệ in hoa.
Chương IV: Giới thiệu về công nghệ hoàn tất vải, bao gồm hai
công đoạn công đoạn xử lý cơ học và công đoạn xử lý hóa học. Chương
này đưa ra những khái niệm, nguyên tắc xử lý và phạm vi ứng dụng của
mỗi xử lý.
3

Chương V: Trình bày một số ứng dụng cụ thể của công nghệ nhuộm
và công nghệ hoàn tất trên từng loại vải thông thường.
Chương VI: Trình bày tình hình ô nhiễm
...

...
lƣợng chất thải phát sinh. Điều này đòi hỏi phải nỗ lực để giảm
thiểu lãng phí các loại hóa chất và chất trợ nhằm giảm độc tính và độ
phức tạp khi xử lý các dòng thải. Áp dụng SXSH là hƣớng tới mục đích
đáp ứng cả hai yêu cầu này, tạo điều kiện thuận lợi để quá trình xử lý
chất thải ở mức chi phí thấp hơn cũng nhƣ đảm bảo tuân thủ các tiêu
chuẩn quy định.

137

TAØI LIEÄU THAM KHAÛO
[1] C.Tomasino, Chemistry and Technology of Fabric Preparation and
Finishing, North Carolina State University, 1992.
[2] C.Hawkyard, Synthetic Fiber Dyeing, Society of Dyers and
Colorists, UMIST, UK, 2004.
[3] Leslie W.C Miles, Textile Printing, 2nd Edition, University of
Manchester, UK, Society of Dyers and Colorists, 2003.
[4] A.K.Sen, Coated Textiles - Principles and Application, Technomic
Publication, India, 2001.
[5] H.L.Needles, Textile Fibers, Dyes, Finishes and Processes - A
Concise Guide, University of California, USA, 1986.
[6]

K.Hunger,
Industrial
Dyes
Chemistry,
Applications,Wiley-VCH, Frankfurt, Germany, 2003.

Properties,

[7] E.W.Flick, Textile Finishing Chemicals - An Industrial Guide,
Noyes Publication, New Jersey, USA, 1990.
[8] K.Klemona, Textile Toxicity, University of Kuopio, Finland, 2008.
[9] A.D.Broadbent, Basic Principles of Textile Coloration, Society of
Dyers and Colorists, Sherbrook, QC, Canada, 2001.
[10] Nguyễn Công Toàn, Công nghệ nhuộm và hoàn tất vải, NXB
ĐHQG TP.HCM, 2005.
[11] Cao Hữu Trƣợng, Hóa học thuốc nhuộm, NXB KHKT, Hà Nội,
2002.
[12] Nguyễn Trung Thu, Vật liệu dệt, ĐH Bách Khoa, Hà Nội, 1999.
[13] Nguyễn Tuấn Anh, Bài giảng Quá trình hoàn tất vải, Đại học Sƣ
phạm Kỹ thuật TP.HCM, 2008.

138

Giáo trình

QUÁ TRÌNH HOÀN TẤT VẢI
ThS. Nguyễn Tuấn Anh
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH
Khu phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức, TPHCM
Số 3 Công trường Quốc tế, Quận 3, TP. HCM
ĐT: 38 239 172 - 38 239 170
Fax: 38 239 172
E-mail: [email protected]


Chịu trách nhiệm xuất bản
TS. HUỲNH BÁ LÂN
Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm về tác quyền
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM
Biên tập
PHẠM ANH TÚ
Sửa bản in
PHẠM THỊ BÌNH
Thiết kế bìa
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM

GT.01.KT (V)
ĐHQG.HCM-13

126-2013/CXB/161-07/ĐHQGTPHCM
KTh.GT.419 – 13 (T)

In 300 cuốn khổ 16 x 24cm, tại Công ty TNHH In và Bao bì Hưng Phú.
Số đăng ký kế hoạch xuất bản: 126-2013/CXB/161-07/ĐHQGTPHCM.
Quyết định xuất bản số: 120/QĐ-ĐHQGTPHCM cấp ngày 18/6/2013 của
Nhà xuất bản ĐHQGTPHCM. In xong và nộp lưu chiểu Quí II, 2013.