HOÀNG ANH

GIÁO TRÌNH

GIAO TIẾP SƯ PHẠM

NHAØ XUAÁT BAÛN
ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA TP. HOÀ CHÍ MINH

HOÀNG ANH

GIÁO TRÌNH

GIAO TIẾP SƯ PHẠM

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - 2023
1

2

LỜI NÓI ĐẦU

Xã hội loài người được cấu thành từ các mối quan hệ giữa con người
với nhau, dựa trên sự tiếp xúc tâm lý, để thỏa mãn những nhu cầu nhất
định, từ đó sinh ra hoạt động giao tiếp. Bản thân hoạt động giao tiếp cũng
là một trong những nhu cầu tinh thần, giúp cho con người thích ứng và
phát triển thành một thành viên của xã hội loài người. Do đó, giao tiếp vừa
là một lĩnh vực độc lập, vừa là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa
học khác nhau.
Trong quá trình hình thành và phát triển tâm lý của cá nhân từ thơ
ấu đến trưởng thành, giao tiếp đóng vai trò một hoạt động nền tảng, giúp
cho các hoạt động vui chơi, học tập, lao động diễn ra. Nếu không có giao
tiếp, sẽ không có sự tiếp xúc qua lại giữa con người với nhau, từ đó sẽ
không thể hình thành được sự nhận thức, thái độ và những hành vi tâm
lý tương ứng cho mỗi cá nhân. Giao tiếp còn được xem là phép thử để
kiểm tra sự hòa hợp của cá nhân khi gia nhập vào một tập thể. Nếu muốn
được tiếp nhận, cá nhân phải học các phương thức ứng xử tương ứng,
đồng thời cũng tạo điều kiện cho những người xung quanh bước vào thế
giới của mình.
Trong hoạt động sư phạm, giao tiếp đóng vai trò như một thành tố
tâm lý, giúp cho quá trình dạy học và giáo dục được tổ chức một cách hiệu
quả. Nội dung và tính chất của giao tiếp sư phạm rất đa dạng, có thể diễn
ra trong lớp học, ngoài lớp học, ngoài nhà trường có thể diễn ra giữa giáo
viên và học sinh, giữa học sinh với học sinh, giữa giáo viên với giáo viên,
giữa giáo viên với phụ huynh học sinh và giữa giáo viên với các thành
phần xã hội khác.
Để trở thành một giáo viên phù hợp với thời đại, ngoài năng lực
chuyên môn và phẩm chất nghề nghiệp, thì việc học hỏi và rèn luyện
những nguyên tắc và kỹ năng giao tiếp sư phạm luôn là một mục tiêu
quan trọng và thường xuyên của mỗi chúng ta, từ khi còn trên ghế
giảng đường sư phạm cho đến lúc trở thành một cô giáo, thầy giáo giàu
kinh nghiệm.
Giáo trình Giao tiếp sư phạm được biên soạn với mục tiêu làm giáo
3

trình cho môn học “Giao tiếp sư phạm” trong các chương trình đào tạo
giáo viên, bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm, cũng như là tài liệu tham khảo
cho các môn học khác như “Tâm lý học”, “Nhập môn ngành”, “Kỹ năng
mềm”, v.v.
Xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo Viện Sư phạm Kỹ thuật, trường
Đại học Sư phạm
...

...
Bùi Hiền, Nguyễn Văn Giao, Nguyễn Hữu Quỳnh, Vũ Văn Tảo. Từ
điển Giáo dục học.- Từ điển Bách khoa, 2001.
7. Hạnh Hương. Lễ giáo xưa và nay.- Đồng Nai, 1995.
8. Nguyễn Văn Lê. Quy tắc giao tiếp xã hội.- Trẻ, 1997.
9. Nguyễn Văn Lê, Tạ Văn Doanh. Sự giao tiếp trong kinh doanh và
quản trị.- Văn hóa Thông tin, 1994.
10. Trần Tuấn Lộ. Tâm lý học giao tiếp.- Đại học Mở bán công TP Hồ
Chí Minh, 1994.
11. Nguyễn Văn Lũy, Lê Quang Sơn. Giáo trình Giao tiếp sư phạm.- Đại
học Sư phạm, 2015.
12. Nguyễn Bá Minh. Giáo trình Nhập môn khoa học giao tiếp.- Đại học
Sư phạm, 2016.
13. Bùi Thị Mùi. Tình huống sư phạm trong công tác giáo dục học sinh
trung học phổ thông.- Đại học Sư phạm, 2004.
14. Nguyễn Thị Oanh. Tâm lý truyền thông và giao tiếp.- Đại học Mở
bán công TP Hồ Chí Minh, 1995.
15. Hoàng Phê. Từ điển Tiếng Việt.- Đà Nẵng, 2003.
16. Vũ Thị Phượng. Giao tiếp và các kỹ năng trong giao tiếp.- Trường
Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh, 1998.
17. Huỳnh Văn Sơn. Giáo trình Tâm lý học giao tiếp.- Đại học Sư phạm
TP HCM, 2011.
18. Nguyễn Thạc, Hoàng Anh. Luyện giao tiếp sư phạm.- Trường Đại
học Sư phạm Hà Nội 1, 1991.
19. Phạm Minh Thảo. Nghệ thuật ứng xử của người Việt.- Văn hóa thông
tin, 1996.
20. Hoàng Văn Tuấn. Các quy tắc hay trong giao tiếp.- Thanh Niên Hà
Nội, 1996.
107

Giáo trình Giao tiếp sư phạm
Hoàng Anh
Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Phòng 501, Nhà Điều hành ĐHQG-HCM, P. Linh Trung, TP Thủ Đức, TP.HCM.
ĐT: 028 62726361
E-mail: [email protected]
Website: www.vnuhcmpress.edu.vn

Chịu trách nhiệm xuất bản và nội dung
TS ĐỖ VĂN BIÊN
Biên tập
LÊ THỊ THU THẢO
Sửa bản in
PHAN KHÔI
Trình bày bìa
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
Đối tác liên kết
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
Xuất bản lần thứ 1. Số lượng in: 250 cuốn, khổ 16 x 24cm. Số XNĐKXB:
1485-2023/CXBIPH/4-23/ĐHQGTPHCM. QĐXB số: 284/QĐ-NXB cấp ngày
05/12/2023. In tại: Công ty TNHH In &amp Bao bì Hưng Phú. Địa chỉ: 162A/1,
KP1A, phường An Phú, TP Thuận An, tỉnh Bình Dương. Nộp lưu chiểu: Năm
2023. ISBN: 978-604-73-9868-3.
Bản quyền tác phẩm đã được bảo hộ bởi Luật Xuất bản và Luật Sở hữu trí tuệ
Việt Nam. Nghiêm cấm mọi hình thức xuất bản, sao chụp, phát tán nội dung
khi chưa có sự đồng ý của tác giả và Nhà xuất bản.
ĐỂ CÓ SÁCH HAY, CẦN CHUNG TAY BẢO VỆ TÁC QUYỀN!
NXB ĐHQG-HCM

ISBN: 978-604-73-9868-3

9 786 047 39 868 3

NXB ĐHQG-HCM

ISBN: 978-604-73-9868-3

9 786047 398683