Giáo trình tối ưu hóa (HCMUTE)

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO

TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM KYÕ THUAÄT THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH
NAÊM XAÂY DÖÏNG VAØ PHAÙT TRIEÅN

60

NGUYỄN KHẮC HIẾU
NGUYỄN THỊ ANH VÂN
NGUYỄN THỊ MAI TRÂM

GIÁO TRÌNH

TỐI ƯU HÓA
(Dành cho sinh viên khối ngành kinh tế)

NHAØ XUAÁT BAÛN
ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA TP. HOÀ CHÍ MINH

TS. Nguyễn Khắc Hiếu
ThS. Nguyễn Thị Anh Vân
ThS. Nguyễn Thị Mai Trâm

Giáo trình

TỐI ƯU HÓA

(Dành cho sinh viên khối ngành kinh tế)

iên Lãng, Hảiữ bản
uyền gốc

Tá giả giữ bản quyền nghiên cứu
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2021
1

2

LỜI MỞ ĐẦU
Với sự phát triển của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, bài toán làm
thế nào để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tối ưu hóa nguồn lực
luôn là điều mà nhiều doanh nghiệp quan tâm. Trong chương trình học của
các SV khối ngành Kinh tế tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành
phố Hồ Chí Minh nói riêng và tại nhiều trường đại học khác nói chung,
môn học Tối ưu hóa được giới thiệu nhằm cung cấp cho sinh viên cách tiếp
cận và giải quyết vấn đề sản xuất kinh doanh thực tế bằng các phương pháp
toán học. Môn học là nền tảng giúp người học áp dụng kiến thức toán học
để tìm ra phương án tối ưu nhất cho doanh nghiệp trong các vấn đề như:
tối thiểu hóa chi phí vận chuyển, tối đa hóa lợi nhuận, tìm phương án sản
xuất kinh doanh tốt nhất…
Từ những kinh nghiệm giảng dạy của mình, nhóm tác giả đã biên
soạn tài liệu học tập môn Tối ưu hóa nhằm hỗ trợ sinh viên Khoa Kinh tế
Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh trong việc chủ
động tiếp thu kiến thức.
Nội dung tài liệu học tập gồm 08 chương như sau:
Chương 1: Lập mô hình bài toán tối ưu hóa
Chương 2: Phương pháp hình học
Chương 3: Phương pháp đơn hình
Chương 4: Bài toán đối ngẫu
Chương 5: Bài toán vận tải
Chương 6: Bài toán sản xuất đồng bộ
Chương 7: Hướng dẫn giải bài toán bằng phần mềm excel
Chương 8: Một số bài tập tình huống.
Trong mỗi chương, nhóm tác giả đều cung cấp rõ ràng mục tiêu của
từng chương, các nội dung cần học để đạt được mục tiêu đó. Với mỗi nội
dung, nhóm tác giả đều đưa ra các ví dụ minh họa và hệ thống các bài tập
có lời giải để giúp sinh viên tự học cũng như tự kiểm tra sự hiểu biết và
khả năng vận dụng kiến thức vào các trường hợp cụ thể. Trong mỗi ví dụ
và bài tập đưa ra, ngoài việc trình bày cách giải, nhóm tác giả cũng trình
bày các lưu ý khi giải để người đọc có thể hạn chế các lỗi sai khi làm bài.
Ngoài ra, tài liệu còn cung cấp cách sử dụng phần
...

...
ưu hóa ứng dụng, NXB Thống kê TP HCM, 2009.
17. Phan Quốc Khánh – Trần Huệ Nương, Quy hoạch tuyến tính, NXB
Giáo Dục, 2000.
18. Phí Mạnh Ban, Quy hoạch tuyến tính, NXB Giáo Dục, 1998.
19. Roberta S. Rusell and Bernard W. Taylor, Operations Management,
4th edition, Prentice Hall, Inc., New Jersey, 2002.
20. Trần Túc, Giáo trình Quy hoạch tuyến tính, NXB Kinh Tế Quốc
Dân, 2010.
21. Vanderbei, R. J., Linear Programming: Foundations and Extensions,
3rd ed., Springer, New York, 2008.
22. Wendell, R. E., “Tolerance Sensitivity and Optimality Bounds in
Linear Programming”, Management Science, 50(6): 797-803, 2004.

211

GIÁO TRÌNH TỐI ƯU HÓA
(Dành cho sinh viên khối ngành kinh tế)

Nguyễn Khắc Hiếu, Nguyễn Thị Anh Vân, Nguyễn Thị Mai Trâm
Chịu trách nhiệm xuất bản và nội dung
TS ĐỖ VĂN BIÊN
Biên tập
NGUYỄN ANH TUYẾN
Sửa bản in
THIÊN PHONG
Trình bày bìa
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM
Đối tác liên kết – Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm tác quyền
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Phòng 501, Nhà Điều hành ĐHQG-HCM, phường Linh Trung, TP Thủ Đức,
TP Hồ Chí Minh
ĐT: 028 6272 6361 - 028 6272 6390
E-mail: [email protected]
Website: www.vnuhcmpress.edu.vn
VĂN PHÒNG NHÀ XUẤT BẢN
PHÒNG QUẢN LÝ DỰ ÁN VÀ PHÁT HÀNH
Tòa nhà K-Trường Đại học Khoa học Xã hội &amp Nhân văn, số 10-12 Đinh Tiên Hoàng,
phường Bến Nghé, Quận 1, TP Hồ Chí Minh
ĐT: 028 66817058 - 028 62726390 - 028 62726351
Website: www.vnuhcmpress.edu.vn
Nhà xuất bản ĐHQG-HCM và tác giả/ đối tác liên kết giữ bản quyền©
Copyright © by VNU-HCM Press and author/
co-partnership. All rights reserved.
ISBN: 978-604-73-8216-3
Xuất bản lần thứ 1. In 250 cuốn, khổ 16 x 24 cm, XNĐKXB số: 499-2021/CXBIPH/410/ĐHQGTPHCM. QĐXB số 81/QĐ-NXB cấp ngày 11/05/2021. In tại: Công ty TNHH
In và Bao bì Hưng Phú. Địa chỉ: 162A/1, KP1A, phường An Phú, TP.Thuận An, tỉnh
Bình Dương. Nộp lưu chiểu: Năm 2021.
Bản tiếng Việt ©, NXB ĐHQG-HCM, đối tác liên kết và các tác giả.
Bản quyền tác phẩm đã được bảo hộ bởi Luật Xuất bản và Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam.
Nghiêm cấm mọi hình thức xuất bản, sao chụp, phát tán nội dung
khi chưa có sự đồng ý của tác giả và Nhà xuất bản.
ĐỂ CÓ SÁCH HAY, CẦN CHUNG TAY BẢO VỆ TÁC QUYỀN!

CHÍNH SÁCH CHẤT LƯỢNG
Không ngừng nâng cao chất lượng dạy, học, nghiên cứu khoa học
và phục vụ cộng đồng nhằm mang đến cho người học những điều kiện tốt nhất
để phát triển toàn diện các năng lực đáp ứng nhu cầu phát triển và hội nhập quốc tế.