1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA K HOA HỌC ỨNG DỤNG BỘ MÔN V ẬT LÝ 3 TIỂU LUẬN ∞∞∞∞Ω∞∞∞∞ Y HỌC HẠT NHÂN MÃ MÔN HỌC : 242PHYS131102_01CLC HỌC KÌ 2 - NĂM HỌC 202 4 -202 5 SVTH : L Ê TRỌNG NGHĨA MSSV: 23145159 NGÔ MINH QUÂN MSSV: 23145182 ĐỖ KHẮC DUY PHƯƠNG MSSV: 231 45177 NGUYỄN ĐÌNH TRÚC MSS V : 21145308 GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: TS. Trần Hải Cá t NHẬN XÉT DANH SÁCH NHÓM DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 2-2: Các bước tạo ảnh PET 9 Hình 2-3: Phương pháp tạo ảnh bằng phát xạ positron 10 Hình 2- 4 : Các nhân tố ảnh hưởng đến độ phân giải ảnh PET 11 Hình 2- 5 : Detector của gamma camera quay quanh bệnh nhân cho phép tạo ra ảnh ba chiều 13 Hình 2- 6 : Các profile độ hoạt động lấy tại 4 vị trí ở hình 2.4 13 Hình 2- 7 : Cải thiện độ tương phản trong một ảnh thực hiện với các phần cắt lớp. Quan sát hai chiều sự phân bố khối (volume distribution) của độ hoạt động (420, 450, 400, 400 theo hướng mũi tên), tuy nhiên các lớp cắt riêng biệt sẽ chỉ ra sự khác nhau về độ tương phản 14 Hình 2- 8 : (a) Hệ thống camera SPECT quay với một đầu tạo ảnh, có thể quay được góc 360° hoặc 180°. Hình vẽ minh hoạ quỹ đạo quay tròn hay không tròn và tâm quay. (6) Hệ thống SPECT phổ biến với hai đầu chụp cho thấy hai detector tạo thành một hình chữ V để nghiên cứu các bệnh về tim 15 Hình 2- 9 : Sự khác nhau giữa máy chụp MRI và máy chụp CT 16 Hình 2-10: Các bức xạ khi chiếu vào khối u 18 Hình 2-11: Quy trình khi xạ trị bằng chùm tia ngoài 20 Hình 2- 12 : Thuốc phóng xạ I-131 23 Hình 2- 13 : Ung thư tuyến giáp 24 Hình 2-14: ảnh hưởng phóng xạ đối với các cơ quan của cơ thể 27 Hình 3- 1 : First total body PET/CT scanner 29 Hình 3-2: Điều trị I-131 cho bệnh nhân ung thư tuyến giáp 32 Hình 3-3: Hình ảnh PET/CT với vùng tổn thương được AI đánh dấu bằng màu sắc 33 MỞ ĐẦU LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, chúng em xin gửi lời tri ân sâu sắc đến Ban Giám hiệu, quý thầy cô cùng toàn thể trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật, nơi đã tạo điều kiện cho chúng em được học tập và nghiên cứu trong một môi trường đầy sáng tạo, hiện đại, đúng với triết lý giáo dục “NHÂN BẢN – SÁNG TẠO – HỘI NHẬP” . Đây không chỉ là nơi cung cấp kiến thức mà còn là ngọn lửa khơi dậy niềm đam mê, giúp sinh viên có cơ hội khám phá và chinh phục những công nghệ tiên tiến của tương lai. Chúng e m xin gửi lời cảm ơn đặc biệt đến TS.Trần Hải Cát , người đã tận tình giảng dạy và tạo điều kiện để chúng em tiếp cận nghiên cứu về Y học hạt nhân – một lĩnh vực mang tính liên ngành cao và có vai trò vô cùng quan trọng trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh hiện đại. Nhờ sự chỉ dẫn và tâm huyết của thầy thông qua môn VẬT LÝ 3, chúng em đã có cơ hội tiếp cận với những kiến thức khoa học công nghệ tiên tiến, mở rộng tư duy và tầm nhìn về ứng dụng của vật lý và công nghệ trong y tế. Bài tiểu luận này không chỉ là một bài tập học thuật, mà còn là sự kết tinh của những kiến thức quý báu mà chúng em đã lĩnh hội. Chúng e m hy vọng rằng, thông qua bài viết này, không chỉ riêng chúng em mà tất cả các bạn sinh viên cũng có thể hiểu sâu hơn về những ứng dụng vượt bậc của y học hạt nhân , từ đó nâng cao nhận thức .Một lần nữa, chúng em xin chân thành cảm ơ n thầy và nhà trường đã mang đến cho chúng em một hành trình học tập đầy ý nghĩa và truyền cảm hứng, giúp chúng em vững bước trên con đường chinh phục tri thức và đổi mới khoa học công nghệ. Con người và các loài động vật khác đã bị ung thư từ khi lịch sử bắt đầu được ghi lại. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi từ buổi bình minh của lịch sử, người ta đã viết về bệnh ung thư. Một số bằng chứng sớm nhất về bệnh ung thư được tìm thấy trong số các khối u xương hóa thạch, xác ướp người ở Ai Cập cổ đại và các bản thảo cổ. “Vấn đề ung thư” là một vấn đề chăm sóc sức khoẻ có ý nghĩa nhất ở Châu Âu, vượt qua cả bệnh tim và là nguyên nhân dẫn đến tỉ lệ tử vong cao. Ở Canada và Mỹ có tới 130000 và 1200000 người mỗi năm được chẩn đoán là mắc bệnh ung thư. Có hơn một phần ba số người đó sẽ bị phát triển thành bệnh ung thư và khoảng một phần tư số người sẽ bị chết bởi căn bệnh này. Khoảng một nửa những người bị bệnh ung thư sẽ được điều trị bằng tia xạ. Phẫu thuật và dùng hoá chất cũng là những phương pháp phổ biến khác để điều trị bệnh ung thư. Y học hạt nhân là một lĩnh vực tiên tiến trong y học hiện đại, mang lại nhiều đột phá trong chẩn đoán và điều trị bệnh, đặc biệt là ung thư. Trong bối cảnh tỷ lệ mắc bệnh ung thư ngày càng gia tăng tại nhiều quốc gia trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam, việc ứng dụng kỹ thuật xạ trị, xạ hình và các liệu pháp sử dụng bức xạ ion hoá đã trở thà
...
--------------------------------------
...ng vị phóng xạ. Tuy nhiên, so với mặt bằng chung của khu vực và quốc tế, Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong việc nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng các loại đồng vị phóng xạ mới, cũng như các dược chất phóng xạ tiên tiến phục vụ cho mục đích y tế. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, cũng như đầu tư bài bản cho hạ tầng, trang thiết bị và nguồn nhân lực trong lĩnh vực Y học hạt nhân. Hiện nay, một số cơ sở y tế tuyến trung ương đã triển khai thành công các kỹ thuật hiện đại như PET/CT, SPECT/CT, xạ trị bằng I-131, hay điều trị ung thư tuyến giáp bằng đồng vị phóng xạ. Tuy nhiên, sự phân bố các kỹ thuật này vẫn còn chưa đồng đều giữa các vùng miền, và chưa được ứng dụng rộng rãi tại các bệnh viện tuyến tỉnh, đặc biệt ở khu vực nông thôn và miền núi. Để phát triển lĩnh vực Y học hạt nhân theo hướng hiện đại, an toàn và hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, các đơn vị chuyên môn, viện nghiên cứu, trường đại học và đội ngũ nhà khoa học, nhằm hoàn thiện hệ thống pháp lý, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình quản lý an toàn bức xạ, cũng như định hướng phát triển trong dài hạn. Đồng thời, việc đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ y tế, kỹ thuật viên, nhà nghiên cứu cũng là yếu tố then chốt. Ngoài ra, việc đẩy mạnh hợp tác quốc tế, tranh thủ sự hỗ trợ về kỹ thuật, tài chính và kinh nghiệm từ các tổ chức quốc tế như IAEA (Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế), WHO, cũng như học hỏi mô hình phát triển từ các quốc gia có nền y học hạt nhân tiên tiến như Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ hay các nước châu Âu là một hướng đi cần thiết. Từ đó, Việt Nam có thể từng bước làm chủ công nghệ sản xuất dược chất phóng xạ, mở rộng khả năng chẩn đoán và điều trị các bệnh lý phức tạp như ung thư, tim mạch, rối loạn chuyển hóa, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân. TÀI LIỆU THAM KHẢO : Ứng dụng PET/CT trong tim mạch, 09/10/2020, bệnh viện quân Y 103 Chuẩn đoán hình ảnh của công nghệ, Chương 3: Thiết bị chụp ảnh PET Vandenberghe, S., Moskal, P., & Karp, J. S. (2020). State of the art in total body PET. EJNMMI Physics, 7(1), 1-33. Chapter 5: Single Photon Emission Computed Tomography, (New Radiation Detector Technologies) TS. BÙI ĐỨC HÙNG, 10/5/2023, Y HỌC HẠT NHÂN VÀ KỸ THUẬT XẠ TRỊ Các ứng dụng của chụp CT, MRI | Vimec Ứng dụng PET/CT và PET/MRI trong lâm sàng | Hội Điện Quang và Y Học Hạt Nhân TỔNG QUAN VỀ ĐÁNH GIÁ ĐÁP ỨNG ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TRÊN CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH VÀ Y HỌC HẠT NHÂN | BSNT. Nguyễn Bình Dương, GS. TS. Mai Trọng Khoa, PGS. TS. Phạm Cẩm Phương Ứng dụng y học hạt nhân trong lâm sàng | truyenthongkhoahoc.vng Ứng dụng kỹ thuật y học tiên tiến trong phát hiện ung thư sớm 22/09/2009 Quỳnh Trang Bệnh viện Quân y 103, "Điều trị tuyến giáp bằng 131I", Trang thông tin Bệnh viện Quân y 103 , 2020. https://benhvien103.vn/dieu-tri-tuyen-giap-bang-131i/ Nhân Dân, "Ứng dụng y học hạt nhân trong chẩn đoán và điều trị", Báo Nhân Dân điện tử , 2019. https://nhandan.vn/ung-dung-y-hoc-hat-nhan-trong-chan-doan-va-dieu-tri-post499988.html Nguyễn Thị Thu, "Ứng dụng y học hạt nhân trong chẩn đoán và điều trị ung thư tại Việt Nam", Tạp chí Y học Việt Nam, số 10, 2022. https://tapchiyhocvietnam.vn/index.php/vmj/index Trần Văn Hùng, "Phát triển công nghệ cyclotron trong sản xuất đồng vị phóng xạ tại Việt Nam", Hội nghị Khoa học Công nghệ Hạt nhân Toàn quốc, 2023. http://www.vinatom.gov.vn/ Phạm Ngọc Duy, "Vai trò của trí tuệ nhân tạo trong y học hiện đại", Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, số 5, 2024. http://tapchikhoahoccongnghe.vn/ Cherry, S. R., Sorenson, J. A., & Phelps, M. E., Physics in Nuclear Medicine , 4th Edition, Elsevier, 2012. https://www.elsevier.com/books/physics-in-nuclear-medicine/cherry/978-1-4160-5198-5 Fahey, F. H., "Advances in SPECT and PET Imaging", Journal of Nuclear Medicine Technology , Vol. 48, 2020. https://tech.snmjournals.org/content/48/1/9 Hosny, A., et al., "Artificial Intelligence in Radiology", Nature Reviews Cancer , Vol. 18, 2018. https://www.nature.com/articles/s41568-018-0016-5 International Atomic Energy Agency (IAEA), "Targeted Radionuclide Therapy: Advances and Challenges", IAEA Report, 2023. https://www.iaea.org/publications Deep Pharma Intelligence, "AI in Nuclear Medicine Q1 2023", Deep Pharma Intelligence , 2023. https://www.deep-pharma.tech/ai-in-nm-q1-2023 AuntMinnie.com, "AI helps reduce cancer PET imaging time and dose", AuntMinnie.com , 2023. https://www.auntminnie.com/clinical-news/molecular-imaging/article/15629108/ai-helps-reduce-cancer-pet-imaging-time-and-dose Nguồn tham khảo: Cancer.gov Nguồn: www.cancer.org . Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ Nguồn: Liệu pháp Xạ trị Chùm tia Ngoài cho Ung thư ban đầu được Viện Ung thư Quốc gia xuất bản