Tóm tắt kiến thức và bt chương 8, 9

XÁC SUẤT - THỐNG KÊ ỨNG DỤNG
CHƯƠNG 8: KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT THỐNG KÊ
CHƯƠNG 9: CÁC KẾT LUẬN DỰA TRÊN HAI MẪU

CHƯƠNG 8: KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT THỐNG KÊ
8.1. GIẢ THUYẾT VÀ THỦ TỤC KIỂM ĐỊNH
a) Ví dụ mở đầu: “Tỉ lệ có việc làm của sinh viên sau khi ra trường”
• Một trường đại học, sau khảo sát về tỉ lệ có việc làm của sinh viên sau khi ra trường 1 năm, đã
công bố: “Có ít nhất 90% SV có việc làm sau khi ra trường 1 năm”. Chúng ta nên hiểu như thế
nào về công bố này?!
• Trước hết, về cơ bản, Trường ĐH gần như không thể có được tất cả thông tin về việc làm của
SV sau khi ra trường, do đó số liệu mà trường công bố là kết quả của bài toán ước lượng.
• Trong tình huống này, vì trường đại học muốn khẳng định về uy tín và chất lượng đào tạo của
mình nên thường có xu hướng nâng tỉ lệ này lên. Do đó công bố này có thể đúng, cũng có thể sai
và được xem là một giả thuyết thống kê. Lúc này, ta có bài toán kiểm định giả thuyết:
:
:

= 0,9
0,9

b) Giả thuyết, đối thuyết, kiểm định giả thuyết thống kê
• Định nghĩa: Giả thuyết thống kê là giả thuyết về quy luật phân phối xác suất của biến ngẫu
nhiên, về các tham số đặc trưng của biến ngẫu nhiên, hoặc về tính độc lập của các biến ngẫu
nhiên.
• Một giả thuyết thống kê bao gồm:
✓ Giả thuyết

: là một phát biểu mang tính khẳng định về tổng thể (còn gọi là giả thuyết

không)
✓ Đối thuyết

: phát biểu phủ định

(còn gọi là giả thuyết đối)

• Kiểm định giả thuyết có thể hiểu là một quy trình dựa vào thông tin thu được từ mẫu để ra
quyết định “bác bỏ” hay “chấp nhận” giả thuyết
Trong chương này, chúng ta sẽ tập trung vào kiểm định giả thuyết về các tham số đặc trưng
biến ngẫu nhiên (

của

có thể là trung bình, tỉ lệ hay phương sai của tổng thể).

c) Bài toán kiểm định giả thuyết về các tham số đặc trưng
Gọi

là một tham số đặc trưng của tổng thể. Khi đó, giả thuyết cần kiểm định về tham số đặc

trưng

thường quy về 1 trong các dạng sau:

1



Kiểm định hai phía:



Kiểm định một phía:

✓ Kiểm định bên phải:
✓ Kiểm định bên trái:

:
:

:
:

=
≠

=
.

: =
:

Ví dụ 1. Một mẫu ô tô của hãng


.
tiêu thụ trung bình 6,8 lít xăng trên 100 km. Nhóm nghiên cứu

của hãng X đã nghiên cứu và phát triển thành công một hệ thống phun xăng mới cho mẫu ô tô này
để tăng số km trên 6,8 lít xăng. Để đánh giá hệ thống này, họ cho lắp đặt và vận hành thử hệ
thống này trên một số xe. Ở đây, mục tiêu của nhóm nghiên cúu sản phẩm là tìm bằng chúng để
kết luận rằng hệ thống phun xăng mới làm tăng số km trên 6,8 lít xăng. Tr
...

...
……………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………

Bài 17. Một loại thuốc giảm đau được thử nghiệm trên 8 bệnh nhân. Thời gian (phút) để thuốc có
tác dụng trước và sau điều chỉnh liều lượng được ghi lại trong bảng sau:
Trước
30
35
40
45
50
55
60
Sau
25
30
35
40
45
50
55
Với mức ý nghĩa 5%, kiểm định xem điều chỉnh liều có giảm thời gian tác dụng không.

65
60

………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………

27

Bài 18. Một công ty đo lường doanh thu (triệu đồng/tháng) của 10 cửa hàng trước và sau chiến
dịch quảng cáo. Dữ liệu thu được như sau:
Cửa
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
hàng
Trước
50
55
60
45
70
65
80
75
90
85
Sau
52
54
65
48
68
70
78
72
95
82
Với mức ý nghĩa 5%, hãy kiểm định xem chiến dịch marketing có làm tăng doanh thu hay không.
Biết doanh thu có phân phối chuẩn.
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………

28