ThS. Nguyeãn Troïng Thaéng

NHAØ XUAÁT BAÛN ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA
THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH

LỜI NÓI ĐẦU
Tính toán sửa chữa máy điện là một trong những môn học chuyên
ngành quan trọng đối với sinh viên ngành Điện Công nghiệp, nói cách
khác để có thể nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực máy điện thì sinh viên
phải nắm vững những kiến thức của môn học này.
LÍ THUYẾT VÀ BÀI TẬP TÍNH TOÁN SỬA CHỮA MÁY ĐIỆN
là tài liệu giúp cho sinh viên chuyên ngành củng cố lí thuyết và rèn luyện
kỹ năng giải quyết các bài toán có liên quan đến kiến thức của môn học
Tính toán sửa chữa máy điện trong chương trình đào tạo của Trường Đại
học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM.
Ngoài ra môn học này còn giúp cho các cán bộ kỹ thuật trong các
nhà máy chế tạo và sửa chữa máy điện nắm vững các kiến thức cơ bản về
máy điện quay và máy biến áp, cấu trúc của dây quấn, nguyên lí tính toán
và ứng dụng trong việc giải quyết các bài toán thực tế về lĩnh vực này
trong công nghiệp và dân dụng.
Giáo trình được biên soạn trên cơ sở người đọc đã học môn Lí thuyết
Máy điện ở bậc đại học hoặc cao đẳng nên tài liệu không đi sâu vào mặt lí
luận các hiện tượng vật lí mà chủ yếu trình bày các phương pháp tính toán
các loại máy điện thông dụng trong thực tế.
Giáo trình Lí thuyết và bài tập tính toán sửa chữa máy điện gồm 6
chương:
Chương 1. Tính toán dây quấn máy điện không đồng bộ 3 pha
Chương 2. Tính toán dây quấn máy điện không đồng bộ 3 pha hai
cấp tốc độ (tỉ số biến đổi tốc độ:2/1)
Chương 3. Tính toán dây quấn máy điện không đồng bộ 1 pha
Chương 4. Tính toán thay đổi tham số dây quấn máy điện không
đồng bộ 3 pha và 1 pha
Chương 5. Tính toán dây quấn máy điện xoay chiều có vành
góp(động cơ vạn năng)
Chương 6. Tính toán máy biến áp
Trong mỗi chương có trình bày phần tóm tắt lí thuyết, các bài ví dụ
minh họa và các bài tập tự giải, mong rằng tài liệu này sẽ đáp ứng được
nhu cầu của bạn đọc.
Tác giả
3

Chöông 1
TÍNH TOAÙN DAÂY QUAÁN STATOR ÑOÄNG CÔ KÑB
3 PHA MAÁT SOÁ LIEÄU
A. TOÙM TAÉT LÍ THUYEÁT
§ 1. ÑAÏI CÖÔNG
Khi phaân loaïi caùc daïng daây quaán cho maùy ñieän xoay chieàu ta coù
theå döïa vaøo caùc yeáu toá sau:
- Caên cöù theo soá caïnh taùc duïng boá trí trong moãi raõnh ta coù daây quaán
moät lôùp hay daây quaán hai lôùp.
- Caên cöù theo hình daïng cuûa moät boái daây ta coù daây quaán ñoàng khuoân
hay daây quaán ñoàng taâm.
Ngoaøi ra coøn coù theå caên cöù theo ñaàu noái cuûa nhoùm boái daây ta chia
daây quaán taäp trung hay daây quaán phaân taùn. Neáu caên cöù soá raõnh phaân boá
cho
...

...
g cơ 2 pha có tụ thường trực (dạng quạt bàn) Khi động cơ
vận hành ở tốc độ nhanh nhất (tại điện áp định mức 110V) dòng điện qua
mạch là 0,4A. Nếu muốn đưa dộng cơ về vận hành ở 20V ta dùng máy
biến áp tự ngẫu 1 ngõ vào 1 ngõ ra 110V/220V. Xác định kích thước lõi
thép biến áp làm nhiệm vụ nói trên.
Bài 2: Một máy biến áp cách ly có điện áp ngõ vào U1 = 110V ngõ ra:
U2= 220V,I2 = 5A. Hãy tính độ lợi về khối lượng vật tư (khối lượng lõi
thép và dây quấn) khi đưa về vận hành ở một máy biến áp tự ngẫu 1 ngõ
vào 1 ngõ ra 110V/220V,5A

266

TAØI LIEÄU THAM KHAÛO
 ThS. Nguyeãn Troïng Thaéng, KS. Nguyeãn Theá Kieät, Giaùo trình tính
toaùn söûa chöõa maùy ñieän (3 taäp),NXB Giaùo duïc, 1995.
 Vuõ Gia Hanh, Traàn Khaùnh Haø, Phan Töû Thuï, Nguyeãn Vaên Saùu.
Maùy ñieän 1-2, NXB Khoa hoïc vaø kyõ thuaät, 2001.

267

MUÏC LUÏC
Chöông 1: TÍNH TOAÙN DAÂY QUAÁN STATOR ÑOÄNG CÔ KÑB 3
PHA MAÁT SOÁ LIEÄU ................................................................................. 5
Chöông 2: TÍNH TOAÙN DAÂY QUAÁN STATOR MAÙY ÑIEÄN KÑB 3
PHA HAI CAÁP TOÁC ÑOÄ (tæ soá bieán ñoåi toác ñoä: 2/1) .......................... 57
Chöông 3: TÍNH TOAÙN DAÂY QUAÁN STATOR ÑOÄNG CÔ KÑB 1
PHA ........................................................................................................... 92
Chöông 4: TÍNH TOAÙN THAY ÑOÅI THAM SOÁ DAÂY QUAÁN ÑOÄNG
CÔ KBÑ 1 PHA VAØ 3 PHA ................................................................ 164
Chöông 5: TÍNH TOAÙN DAÂY QUAÁN ÑOÄNG CÔ VAÏN NAÊNG ...... 187
Chöông 6: TÍNH TOAÙN MAÙY BIEÁN AÙP ........................................... 237

268

Giáo trình

LÍ THUYẾT VÀ BÀI TẬP
TÍNH TOÁN SỬA CHỮA MÁY ĐIỆN
ThS. Nguyễn Trọng Thắng
NHÀ XUẤT BẢN
ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Khu phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức, TP. HCM
ĐT: 7242181, 7242160 + (1421, 1422, 1423, 1425, 1426)
Fax: 7242 194
Email: [email protected]
-Chịu trách nhiệm xuất bản:
TS. HUỲNH BÁ LÂN
Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm về tác quyền
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM
Biên tập:
NGUYỄN ĐỨC MAI LÂM
Sửa bản in:
THÂN THỊ HỒNG
Trình bày bìa:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM
TK.01-KT (V)

486-2007/CXB/29-34/ĐHQGTPHCM

KT.GT.372-08 (T)

ĐHQG.HCM-08

In 1000 cuốn khổ 16 x 24cm. Số đăng ký kế hoạch xuất bản: 4862007/CXB/29-34/ĐHQGTPHCM. Quyết định xuất bản số: 283/QĐĐHQGTPHCM cấp ngày 15/05/2007 của Giám đốc NXB ĐHQGTPHCM.
In tại Công ty in Hưng Phú. In xong và nộp lưu chiểu Quí III năm 2008.