BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
v

NGUYỄN THANH HẢI (Chủ biên)
NGUYỄN THANH NGHĨA

GIÁO TRÌNH

XỬ LÝ TÍN HIỆU Y SINH

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - 2025

LỜI NÓI ĐẦU
Ngày nay, tín hiệu y sinh được thu thập trên người sau khi xử lý sẽ
được ứng dụng trong rất nhiều trường hợp khác nhau như chẩn đoán, điều
khiển thiết bị, dụng cụ. Thực tế, xử lý tín hiệu y sinh đã có từ rất lâu và đã
được vận dụng vào thực tế cho việc hỗ trợ bác sĩ trong chẩn đoán hoặc áp
dụng trong điều khiển các loại trò chơi cho chữa trị hay điều khiển xe lăn
điện. Tuy nhiên, trong khoảng hai thập niên trở lại đây, kiến thức xử lý tín
hiệu y sinh đã được đưa vào để giảng dạy rộng rãi trong môi trường đại
học tại Việt Nam, cũng như các đề tài nghiên cứu liên quan. Với sự phát
triển rất nhanh của xã hội, nhất là công nghệ thông tin, nhu cầu áp dụng
công nghệ xử lý tín hiệu y sinh vào cuộc sống ngày càng lớn. Do vậy, trong
hơn một thập niên gần đây, có rất nhiều công trình nghiên cứu liên quan
đến xử lý tín hiệu y sinh được các sinh viên đại học, học viên cao học và
nghiên cứu sinh nghiên cứu và thực hiện. Hơn nữa, rất nhiều bài báo khoa
học nghiên cứu về xử lý tín hiệu y sinh hay xử lý tín hiệu y sinh kết hợp
với máy học được đăng trên các tạp chí có uy tín, cùng nhiều dự án nghiên
cứu được ứng dụng vào thực tế.
Nhằm phục vụ cho việc giảng dạy những kiến thức xử lý tín hiệu
y sinh làm nền tảng cho việc phát triển nghiên cứu, giáo trình “Xử lý tín
hiệu Y Sinh” được biên soạn cho việc xử lý tín hiệu y sinh. Giáo trình này
nhằm mục đích giúp sinh viên đại học có những kiến thức nền tảng về xử
lý tín hiệu y sinh, cũng như áp dụng kết quả sau khi xử lý tín hiệu y sinh
cho những ứng dụng cụ thể nhằm phát triển những ứng dụng thực tế. Giáo
trình xử lý tín hiệu y sinh này gồm có 7 chương với những phần tóm tắt
ngắn được mô tả như sau:
Chương 1. Tín hiệu tương tự và rời rạc. Chương này trình bày về
khái niệm của tín hiệu y sinh, cũng như từ tín liệu liên tục được thu thập để
biến đổi thành tín hiệu rời rạc. Hơn nữa, những phương pháp tính toán với
tín hiệu y sinh rời rạc cũng được trình bày.
Chương 2. Hệ thống thời gian rời rạc. Chương này trình bày khái
niệm và các tính chất của một hệ thống thời gian rời rạc. Phương pháp
3

tính tích chập cho tín hiệu y sinh rời rạc cũng được trình bày. Ngoài ra,
phương trình sai phân tuyến tín trong hệ thống thời gian rời rạc cũng
được giới thiệu.
C
...

...
ors, Measurement
Technology and Signal Processing”, Springer Berlin, Heidelberg,
2023.

[3]

John Proakis and Dimitris Manolakis, “Digital Signal Processing”,
Prentice Hall, 2006.

[4]

Krishna Thyagarajan, “Introduction to Digital Signal Processing
Using MATLAB with Application to Digital Communications”,
Springer Cham, 2019.

[5]

Samir I. Abood, “Digital Signal Processing: A Primer With
MATLAB”, CRC Press, 2019.

[6]

Solanke, “On the Implementation of FIR Filter with Various
Windows for Enhancement of ECG signal”, International Journal of
Engineering Science and Technology, Vol. 3, pp.2031-2040, 2011.

[7]

Kaustubh Gaikwad and Mahesh Chavan, “Design and
Implementation of Digital Butterworth IIR filter using Xilinx
System Generator for noise reduction in ECG Signal”, International
Journal of Signal Processing, Vol. 2, pp.86-90, 27-29 Sept. 2013
2017.

[8]

Rik Vullings, Bert de Vries, and Jan W. M. Bergmans, “An Adaptive
Kalman Filter for ECG Signal Enhancement”, IEEE Transactions on
Biomedical Engineering, Vol. No. 4, Vol. 58, pp.1094-1103, 2011.

[9]

S. Hargittai, “Savitzky-Golay least-squares polynomial filters in
ECG signal processing”, in Computers in Cardiology, pp.763-766,
2005.

[10] Taiyong Li and Min Zhou, “ECG Classification Using Wavelet
Packet Entropy and Random Forests”, Entropy, Vol. 18, pp.285-301,
2016.
259

Giáo trình xử lý tín hiệu y sinh
Nguyễn Thanh Hải, Nguyễn Thanh Nghĩa
Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Phòng 501, Nhà Điều hành ĐHQG-HCM, P. Linh Trung, TP Thủ Đức, TP.HCM.
ĐT: 028 62726361
E-mail: [email protected] - Website: vnuhcmpress.edu.vn

Chịu trách nhiệm xuất bản và nội dung
PGS.TS NGUYỄN MINH TÂM
Biên tập
NGUYỄN THỊ NGỌC ANH
Sửa bản in
VIỄN KHUYÊN
Trình bày bìa
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
Đối tác liên kết
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
Xuất bản lần thứ 1. Số lượng in: 250 cuốn, khổ 16 x 24 cm. Số XNĐKXB:
272-2025/CXBIPH/18-05/ĐHQGTPHCM. QĐXB số: 80/QĐ-NXB cấp ngày
14/5/2025. In tại: Công ty TNHH In &amp Bao bì Hưng Phú. Địa chỉ: 162A/1, KP1A,
phường An Phú, TP Thuận An, tỉnh Bình Dương. Nộp lưu chiểu: Năm 2025. ISBN:
978-632-608-042-1.
Bản quyền tác phẩm đã được bảo hộ bởi Luật Xuất bản và Luật Sở hữu trí
tuệ Việt Nam. Nghiêm cấm mọi hình thức xuất bản, sao chụp, phát tán nội dung khi
chưa có sự đồng ý của tác giả và Nhà xuất bản.
ĐỂ CÓ SÁCH HAY, CẦN CHUNG TAY BẢO VỆ TÁC QUYỀN!