Giáo trình Trường điện từ (HCMUTE)

ThS. NGUYỄN NGỌC HÙNG - ThS. TRƯƠNG VĂN HIỀN

GIÁO TRÌNH

TRƯỜNG ĐIỆN TỪ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
*******************
ThS NGUYỄN NGỌC HÙNG
ThS TRƯƠNG VĂN HIỀN

Giáo trình

TRƯỜNG ĐIỆN TỪ

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - 2016

LỜI NÓI ĐẦU
Giáo trình Trường điện từ được biên soạn theo đề cương CDIO của
chương trình đào tạo 150 tín chỉ do Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật
TP HCM biên soạn và chuẩn hóa. Trong giáo trình này, chúng tôi tập hợp
các kiến thức cơ bản của môn học Trường điện từ từ nhiều nguồn tài liệu
nhằm giúp sinh viên có một tài liệu tham khảo phù hợp theo chương
trình đào tạo mới.
Mặc dù đã rất cố gắng, tuy nhiên giáo trình khó tránh khỏi những
hạn chế nhất định, rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu
của bạn đọc. Xin trân trọng cảm ơn!
Nguyễn Ngọc Hùng

3

4

MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU ........................................................................................... 3
MỤC LỤC ................................................................................................. 5
Chương 1: MỞ ĐẦU ............................................................................... 9
1. CÁC ĐẠI LƯỢNG VÉC TƠ ĐẶC TRƯNG CHO TRƯỜNG
ĐIỆN TỪ .............................................................................................. 9
1.1. Vô hướng và vectơ ............................................................................. 9
1.2. Hệ tọa độ ............................................................................................. 9
1.3. Phép tính vectơ ................................................................................ 11
1.4. Tích phân đường, tích phân mặt, tích phân thể tích ......................... 12
1.4.1. Tích phân đường .................................................................. 12
1.4.2. Tích phân mặt ....................................................................... 12
1.4.3. Tích phân thể tích ................................................................. 13
1.5. Các toán tử vectơ .............................................................................. 13
1.6. Các vectơ đặc trưng cho trường điện từ ........................................... 14
1.6.1. Vectơ cường độ trường điện E và vectơ cảm ứng
điện D ................................................................................. 14
1.6.2. Vectơ cảm ứng từ B và vectơ cường độ từ trường H ............ 16
1.6.3. Mật độ điện tích. Mật độ dò
...

...

R sin .

eR
e
e
R sin  R sin 
R



R


FR
RF R sin F
2

1   2 F 
R


1


F 
 sin  
 

  F  2F 2F R2 R  R  R2 sin   

2
r  
rr  r  r 2 2 Z 2   F
R2 sin 2  . 2

rdr.dα.dz

r.dα.dz.. e r

dr.dz. e α

rdr.dα.. e z

R2.sinθ.dR.dθ.dα

R2.sinθ.dθ.dα. eR

R.sinθ.dR. dα. e

R.dR.dθ. e

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Văn Quang (1995 ), Bài giảng trường điện từ, Trường ĐH Sư
phạm Kỹ thuật TP HCM, 302 trang.
2. Ngô Nhật Ảnh, Trương Trọng Tuấn Mỹ (2000), Trường điện từ,
Trường ĐH Bách Khoa TP HCM, 424 trang.
3. Ngô Nhật Ảnh, Trương Trọng Tuấn Mỹ (2003), Bài tập Trường điện
từ, Trường ĐH Bách Khoa TP HCM, 240 trang.

95

GIÁO TRÌNH NHÀ XUẤT BẢN
TRƯỜNG ĐIỆN TỪ ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

ThS. NGUYỄN NGỌC HÙNG
ThS. TRƯƠNG VĂN HIỀN

Khu phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh
Dãy C, số 10-12 Đinh Tiên Hoàng, Phường Bến Nghé, Quận 1,
TP Hồ Chí Minh
ĐT: 862726361- 862726390
E-mail: [email protected]

PHÒNG PHÁT HÀNH
Dãy C, số 10-12 Đinh Tiên Hoàng, Phường Bến Nghé, Quận 1,
TP Hồ Chí Minh
ĐT: 862726361- 862726390
Website: www.nxbdhqghcm.edu.vn
Nhà xuất bản ĐHQG-HCM và tác
giả/đối tác liên kết giữ bản quyền©
Copyright © by VNU-HCM Publishing
House and author/co-partnership
All rights reserved

Xuất bản năm 2016

Chịu trách nhiệm xuất bản:
NGUYỄN HOÀNG DŨNG

Chịu trách nhiệm nội dung:
NGUYỄN HOÀNG DŨNG

Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm về tác quyền
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HỒ CHÍ
MINH
Website: hcmute.edu.vn
Biên tập:
VŨ THỊ HẠNH TRANG
Sửa bản in:
AN NHIÊN

GIÁO TRÌNH
TRƯỜNG ĐIỆN TỪ

NXB ĐHQG-HCM

Số lượng 300 cuốn,
Khổ: 16x24 cm,
ĐKKHXB số: 4143-2015/CXBIPH/
09-13/ĐHQGTPHCM,
Quyết định XB số: 110/QĐ
của NXB ĐHQG-HCM
cấp ngày 27-04-2016.
In tại: Cty TNHH
In và Bao bì Hưng Phú
Địa chỉ: 162A/1 KP1A, P. An Phú,
TX. Thuận An, Tỉnh Bình Dương
Nộp lưu chiểu: Quý II năm 2016

Trình bày bìa:
THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.
HỒ CHÍ MINH
Website: thuvien.hcmute.edu.vn

ISBN: 978-604-73-3853-5

GIÁO TRÌNH
TRƯỜNG ĐIỆN TỪ

ThS. NGUYỄN NGỌC HÙNG
ThS. TRƯƠNG VĂN HIỀN

Bản tiếng Việt ©, TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HỒ CHÍ MINH, NXB ĐHQGHCM và TÁC GIẢ
Bản quyền tác phẩm đã được bảo hộ bởi Luật xuất bản và Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam. Nghiêm
cấm mọi hình thức xuất bản, sao chụp, phát tán nội dung khi chưa có sự đồng ý của tác giả và Nhà
xuất bản.
ĐỂ CÓ SÁCH HAY, CẦN CHUNG TAY BẢO VỆ TÁC QUYỀN!

ISBN: 978-604-73-3853-5

9 786047 338535