Giáo trình thực hành điện cơ bản (HCMUTE)

TS. BÙI VĂN HỒNG

GIÁO TRÌNH

THỰC HÀNH ĐIỆN CƠ BẢN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
*******************

TS. BUØI VAÊN HOÀNG

GIÁO TRÌNH

NHAØ XUAÁT BAÛN ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA
THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH – 2014

LỜI NÓI ĐẦU
Thực hành Điện cơ bản là một trong những môn học chính trong
chương trình đào tạo các ngành thuộc khối kỹ thuật nói chung và chuyên
ngành Điện – Điện tử nói riêng ở mọi bậc học. Các kiến thức và kỹ năng của
môn học này rất cần thiết cho các công nhân, kỹ sư đang làm việc trong lĩnh
vực kỹ thuật, và là nền tảng cơ bản giúp cho các bạn sinh viên học tốt các
môn học khác của chuyên ngành.
Giáo trình được biện soạn theo đề cương CDIO trong chương trình
đào tạo 150 tín chỉ do trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. HCM biên
soạn và chuẩn hóa. Trong giáo trình này, thông qua các bài tập thực
hành, chúng tôi muốn giới thiệu đến các bạn đọc những kiến thức, kỹ
năng cơ bản trong lĩnh vực điện như:
- An toàn trong sử dụng điện
- Hướng dẫn sử dụng các dụng cụ của người thợ điện
- Lắp đặt điện trong sinh hoạt và trong công nghiệp
- Vận hành động cơ điện xoay chiều một pha
- Vận hành động cơ xoay chiều ba pha bằng khởi động từ
- Khảo sát và vận hành máy cắt hạ áp
Các nội dung trên được trình bày cụ thể, quy trình rõ ràng, gắn liền
với thực tế rất phù hợp với các bạn sinh viên mới học điện thuộc khối
ngành kỹ thuật như: Điện, Điện tử, Tự động hóa, Cơ khí, Xây dựng,… và
các bạn đọc có quan tâm.
Với mong muốn thông qua cuốn giáo trình này, bạn đọc có thể tự
mình rèn luyện các kiến thức và kỹ năng cơ bản về lĩnh vực điện, nên
chúng tôi đã cố gắng trình bày các nội dung từ dễ đến khó, lý thuyết ngắn
gọn, thực hành theo quy trình cụ thể. Tuy nhiên, giáo trình khó tránh khỏi
những hạn chế nhất định, rất mong nhận được những ý kiến đóng góp
quý báu của bạn đọc.
Thư góp ý xin gởi theo địa chỉ e-mail: [email protected].
Xin trân trọng cảm ơn!
TP. Hồ Chí Minh, 03/2014
Tác giả
3

4

MUÏC LUÏC
LỜI NÓI ĐẦU

3

MỤC LỤC

5

Bài 1.

Thực hành an toàn điện và sử dụng thiết bị thực tập

7

Bài 2.

Thực hành nối dây dẫn và dây cáp

25

Bài 3.

Thực hành lắp bảng điện

37

Bài 4.

Thực hành lắp mạch điện chiếu sáng theo sơ đồ nguyên
lý

53

Bài 5.

Thực hành lắp mạch điện chiếu sáng đi dây trong ống

77

Bài 6.

Thực hành tính toán lắp đặt mạch điện chiếu sáng một pha
trong sinh hoạt

91

Bài 7.

Thực hành tính toán lắp đặt mạch điện ba pha công suất nhỏ

109

Bài 8.

Thực hành vận hành động cơ điện mộ
...

...
Thất Cảnh Hưng (2003), Kỹ thuật điện I,
NXB Đại học Quốc gia TP.HCM.
[6]. Xuân Hùng (2006), Kỹ thuật lắp đặt điện dân dụng, NXB Đồng
Nai.
[7]. Tạ Nguyễn Ngọc (2006), Kỹ thuật nối dây điện nhà, NXB Thanh
niên.
[8]. Nguyeãn Xuaân Phuù – Toâ Ñaèng – Hoà Xuaân Thanh (1995), Quaán
daây, söû duïng vaø söûa chöõa ñoäng cô ñieän xoay chieàu vaø moät chieàu
thoâng duïng, NXB Khoa hoïc Kyõ thuaät.
[9]. Trần Kế San – Nguyễn Trọng Thắng (2004), Hướng dẫn kỹ thuật,
mỹ thuật lắp đặt ống luồng dây cho hệ thống điện, NXB Đà Nẵng.
[10]. Nguyễn Trọng Thắng – Nguyễn Thế Kiệt (1995), Công nghệ chế
tạo và tnh toán máy điện (Tập 1, 2, 3), NXB Giáo dục.
[11]. Nguyễn Trọng Thắng (2008), Lý thuyết và bài tập tính toán sửa
chữa máy điện, NXB Đại học Quốc gia TP.HCM.
[12]. Electrical Equipment Handbook, Copyright © 2004 The McGrawHill Companies.
[13]. ETI Power needs control, Miniature circuit breakers and residual
current devices.
[14]. ETI Power needs control, Moulded case circuit breakers and
switch disconnectors.
[15]. Schneider Electric, Höôùng daãn kyõ thuaät ñeå taêng cöôøng an toaøn
cho caùc toøa nhaø daân cö vaø thöông maïi theo tieâu chuaån GB , vaø
IEC 60364.
187

GIÁO TRÌNH

THỰC HÀNH ĐIỆN CƠ BẢN
©
Nhà xuất bản ĐHQG-HCM và tác giả/đối tác liên kết giữ bản quyền
©
Copyright by VNU-HCM Publishing House and author/co-partnership
All rights reserved

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TPHCM

Xuất bản năm 2014

GIÁO TRÌNH

THỰC HÀNH ĐIỆN CƠ BẢN
TS. BÙI VĂN HỒNG
NHÀ XUẤT BẢN
ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Khu Phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức, TPHCM
Số 3, Công trường Quốc tế, Quận 3, TP Hồ Chí Minh
ĐT: 38239171 – 38225227 - 38239172
Fax: 38239172 - Email: [email protected]
PHÒNG PHÁT HÀNH NHÀ XUẤT BẢN
ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Số 3 Công trường Quốc tế - Quận 3 – TPHCM
ĐT: 38239170 – 0982920509 – 0913943466
Fax: 38239172 – Website: www.nxbdhqghcm.edu.vn

Chịu trách nhiệm xuất bản:
NGUYỄN HOÀNG DŨNG
Chịu trách nhiệm nội dung:
NGUYỄN HOÀNG DŨNG
Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm về tác quyền
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TPHCM
Biên tập:
HOÀNG KHẮC THỦY
Sửa bản in:
MINH NHẬT
Trình bày bìa
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TPHCM
Mã số ISBN: 978-604-73-1737-0

Số lượng 300 cuốn khổ 16 x 24cm.
Số đăng ký kế hoạch xuất bản: 400-2013/CXB/19-20/ĐHQGTPHCM.
Quyết định xuất bản số: 116 ngày 11/06/2014 của NXB ĐHQGTPHCM.
In tại Công ty TNHH In và Bao bì Hưng Phú.
Nộp lưu chiểu quý III năm 2014.

ISBN: 978-604-73-1737-0

9 786047 317370