BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO

TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM KYÕ THUAÄT THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH
NAÊM XAÂY DÖÏNG VAØ PHAÙT TRIEÅN

60

TRƯƠNG NGỌC SƠN - LÊ MINH
TRƯƠNG NGỌC HÀ - LÊ MINH THÀNH

GIÁO TRÌNH

NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH C
(Ngành Kỹ thuật máy tính)

NHAØ XUAÁT BAÛN
ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA TP. HOÀ CHÍ MINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
*******************

TS. TRƯƠNG NGỌC SƠN
ThS. LÊ MINH
ThS. TRƯƠNG NGỌC HÀ
ThS. LÊ MINH THÀNH

GIÁO TRÌNH

NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH C
(Ngành Kỹ thuật Máy tính)

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2020

GIÁO TRÌNH
NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH C
(Ngành kỹ thuật máy tính)
TRƯƠNG NGỌC SƠN, LÊ MINH, TRƯƠNG NGỌC HÀ, LÊ MINH THÀNH
Chịu trách nhiệm xuất bản và nội dung
TS. ĐỖ VĂN BIÊN
Biên tập
LÊ THỊ THU THẢO
Sửa bản in
PHAN KHÔI
Trình bày bìa
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HỒ CHÍ MINH
Website: http://hcmute.edu.vn
Đối tác liên kết – Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm tác quyền
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HỒ CHÍ MINH
Website: http://hcmute.edu.vn
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Phòng 501, Nhà Điều hành ĐHQG-HCM, phường Linh Trung, quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh

ĐT: 028 6272 6361 - 028 6272 6390
E-mail: [email protected]
Website: www.vnuhcmpress.edu.vn
VĂN PHÒNG NHÀ XUẤT BẢN
PHÒNG QUẢN LÝ DỰ ÁN VÀ PHÁT HÀNH
Tòa nhà K-Trường Đại học Khoa học Xã hội &amp Nhân văn, số 10-12 Đinh Tiên Hoàng, phường Bến Nghé,
quận 1, TP Hồ Chí Minh

ĐT: 028 66817058 - 028 62726390 - 028 62726351
Website: www.vnuhcmpress.edu.vn
Nhà xuất bản ĐHQG-HCM và tác giả/đối tác liên kết giữ bản quyền©
Copyright © by VNU-HCM Press and author/
co-partnership All rights reserved

ISBN: 978-604-73-7623-0
In số lượng 300 cuốn, khổ 16 x 24 cm, XNĐKXB số: 1296-2020/CXBIPH/8-33/ĐHQGTPHCM.
QĐXB số 38/QĐ-NXBĐHQGTPHCM cấp ngày 21/4/2020.
In tại: Công ty TNHH In và Bao bì Hưng Phú. Địa chỉ: 162A/1- KP1A – P.An Phú – TX Thuận An –
Bình Dương. Nộp lưu chiểu: Quý II/2020.

GIÁO TRÌNH
NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH C
(Ngành kỹ thuật máy tính)

TRƯƠNG NGỌC SƠN,
LÊ MINH,
TRƯƠNG NGỌC HÀ,
LÊ MINH THÀNH

.

Bản tiếng Việt ©, TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HCM, NXB ĐHQG-HCM và
TÁC GIẢ.
Bản quyền tác phẩm đã được bảo hộ bởi Luật Xuất bản và Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam. Nghiêm cấm
mọi hình thức xuất bản, sao chụp, phát tán nội dung khi chưa có sự đồng ý của Trường đại học Sư
phạm Kỹ thuật TP. HCM và Tác giả.
ĐỂ CÓ SÁCH HAY, CẦN CHUNG TAY BẢO VỆ TÁC QUYỀN!

2

LỜI NÓI ĐẦU
Trong ngành công
...

...
= 5, b = 9
int max = timmax(a,b)
printf (“max = %d”,max)
}

Chương trình trên xây dựng hàm tìm giá trị lớn nhất. Tuy nhiên,
2 hàm cùng tên và khác kiểu giá trị cho tham số và giá trị trả về. Chỉ
một trong 2 hàm được biên dịch. Lúc này bộ tiền xử lý sẽ kiểm tra
xem đoạn chương trình nào được biên dịch. Chương trình bắt gặp
chuỗi INTERGER được định nghĩa ở đầu chương trình ở dòng 2, vậy
nên đoạn chương trình từ dòng thứ 4 đến dòng thứ 7 được biên dịch,
ngược lại nếu chuỗi INTERGER không được định nghĩa ở dòng 2, đoạn
chương trình từ dòng 9 đến dòng thứ 12 sẽ được biên dịch. Các chỉ thị
205

điều khiển trình biên dịch #ifdef, #else, #endif sẽ kiểm tra một đối
tượng đã được định nghĩa bằng chỉ thị #define hay chưa để quyết định
đoạn chương trình nào sẽ được biên dịch.
Tương tự, cũng có thể dùng các chỉ thị điều khiển quá trình biên
dịch với #if, #else, và #endif. Ví dụ:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19

#include stdio.h
#define INTERGER 1
#if INTERGER == 1
int timmax(int a, int b)
{
return ab ? a:b
}
#else
float timmax(float a, float b)
{
return ab ? a:b
}
#endif
void main (void)
{
int a = 5, b = 9
int max = timmax(a,b)
printf (“max = %d”,max)
}

Trong chương trình này, bộ tiền xử lý sẽ kiểm tra phát biểu sau
#if trả về giá trị đúng hay sai để quyết định đoạn chương nào được biên
dịch, đoạn chương trình nào bị bỏ qua.
8.5. BÀI TẬP
1. Định nghĩa macro thực thi hoán vị 2 số, viết chương trình ứng
dụng và so sánh macro đã viết với hàm hoán vị đã viết ở chương 6.
2. Định nghĩa macro in ra các số lẻ từ 0 đến n, ứng dụng viết
chương trình nhập vào n, in ra các số lẻ từ 0 đến n.
206

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Paul Deitel and Harvey Deitel, C How to program, 6th Edition,
Prentice Hall, 2010.
2. Brian W. Kernighan and Dennis M. Ritchie, The C Programming
Language, Prentice Hall, 1988.
3. Peter D. Hipson, Advanced C, SAMS Publishing, 1992.
4. Dan Gookin, C for Dimmies, Wiley Publishing, InC., 2004.
5. John W. Perry, Advanced C Programming by Example, Pws
Pub Co, 1998
6. Richard Reese, Understanding and Using C Pointers, O’Reilly,
2013.
7. K. N. King, C Programming – A modern Approach, W. W.
Norton &amp Company, 2008.
8. Zed A. Shaw, Lear C the Hard Way, Addison-Wesley, 2015.

207

CHÍNH SÁCH CHẤT LƯỢNG
Không ngừng nâng cao chất lượng dạy, học, nghiên cứu khoa học
và phục vụ cộng đồng nhằm mang đến cho người học những điều kiện tốt nhất
để phát triển toàn diện các năng lực đáp ứng nhu cầu phát triển và hội nhập quốc tế.