Giáo trình môi trường đại cương (HCMUTE)

ThS. NGUYỄN THỊ THU THẢO

GIÁO TRÌNH

MÔI TRƯỜNG ĐẠI CƯƠNG

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
*******************

ThS. NGUYỄN THỊ THU THẢO

Giáo trình

MÔI TRƢỜNG
ĐẠI CƢƠNG

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - 2015

LỜI NÓI ĐẦU
Thời đại tiến bộ khoa học kỹ thuật góp phần thay đổi bộ mặt Trái
Đất khi mở đƣờng cho các sản phẩm công nghệ tiên tiến nhất hỗ trợ sức
lao động của con ngƣời tác động mạnh mẽ và quy mô hơn vào thế giới tự
nhiên. Trái Đất-một “hành tinh nƣớc” hay “hành tinh xanh” đã và đang
chịu sự can thiệp quá nhiều từ con ngƣời.Điềuđáng lƣu ý trong thế kỷ
nàylàtình trạng suy thóai các thành phần môi trƣờng đã ở mức báo động,
mà nguyên nhân bắt nguồn từ sự phát triển ồ ạt của của các ngành công
nghiệp gây ô nhiễm, sự tiêu thụ tài nguyên quá mức, tệ nạn phá rừng
ngày càng nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu. Sâu xa hơn, đó chính là
do sự mất cân bằng giữa tài nguyên với dân số và kết quả của sự tƣơng
tác giữa con ngƣời với thế giới tự nhiên. Hậu quả của nó có thể gây tác
động ngƣợc đối với sự phát triển của nhân loại khi sức ép dân số gây
hàng loạt vấn nạn về môi trƣờng, khiến tài nguyên cạn kiệt dần, chất thải
các loại ngày một tăng nhanh hơn dẫn tới phá vỡ cân bằng sinh thái và
gây ô nhiễm môi trƣờng.
Nhƣ vậy, khi tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề môi trƣờng, điều
quan trọng là cần có một quan điểm tích hợp các khoa học mô tả thế
giới tự nhiên và cách thức con ngƣời gây ảnh hƣởng đến nó. Điều này
bao hàm sự vận dụng các kiến thức nền tảng để đánh giá các sự kiện
xảy ra trong lịch sử và liên hệ với thực tiễn. Nếu các ngành khoa học
khác tìm kiếm các nguyên lý chung về chức năng của thế giới tự nhiên
thì khoa học môi trƣờng kết hợp tất cả các nguồn thông tin từ tất cả các
lĩnh vực của cuộc sống để tập trung nghiên cứu về mối quan hệ tƣơng
hỗ giữa cơ thể sống và môi trƣờng của chúng. Khoa học môi trƣờng là
một lĩnh vực liên ngành, bản chất của nó là ngành khoa học nghiên cứu
tìm kiếm phƣơng án giải quyết vấn đề, mang ý nghĩa nhiều hơn một
khoa học đơn thuần.
Tất cả những vấn đề xảy ra trong môi trƣờng đã đƣợc liệt kê phía
trên và những vấn đề liên quan sẽ đƣợc xem xét trong cuốn giáo trình
này. Tác giả trình bày những kiến thức cốt lõi về môi trƣờng, các chức
năng của môi trƣờng và nguyên tắc chung trong ứng xử và giải quyết
cân bằng mối quan hệ giữa môi trƣờng và con ngƣời. Các luận điểm cơ
bản trình bày trong giáo trình “Môi trƣờng đại cƣơng” nhằm giải thích
quy
...

...
04.
20. Y.K.Singh. Environmental science. New Age International (P) Ltd.,
Publishers, 2006.
21. Nguyễn Đình Sinh. Giáo trình Sinh thái học. Trƣờng Đại học Quy
Nhơn, 2009.
22. Vũ Trung Tạng. Bài tập Sinh thái học. NXB Giáo dục, 2007.
23. Lê Văn Thăng. Giáo trình Khoa học môi trƣờng đại cƣơng. Trƣờng
Đại học Huế, 2007.
24. Đinh Thị Nhƣ Trang.“Sử dụng tiết kiệm tài nguyên nƣớc ở một số
quốc gia và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam”. Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội, Kinh tế và Kinh doanh, Tập 30, Số 1
(2014), 72-77.
25. Trƣờng Đại học Nha Trang. Kỷ yếu Hội thảo khoa học Pháttriển
bền vững du lịch biển Nha Trang - Khánh Hòa, 2013.
26. Trƣờng Đại học Khoa học Huế. Bài giảng Môi trƣờng và con
ngƣời, 2007.
27. Trƣờng Đại học Y khoa Thái Nguyên. Môi trƣờng và độc chất.
NXB Y học. Hà Nội, 2007.
28. Tổng cục dân số. Dân số học. Hà Nội, 2011.
29. Từ điển Môi trƣờng và phát triển bền vững. NXB Khoa học và Kỹ
thuật Hà Nội, 2001.
30. UNEP. Year book 2014: Emerging issues in our global environment.
31. Báo cáo quốc gia tại Hội nghị cấp cao của Liên hiệpquốc về Phát
triển bền vững (RIO+20) - Thực trạng phát triển bền vững ở Việt
Nam. Hà Nội, 2012.
220

GIÁO TRÌNH NHÀ XUẤT BẢN
MÔI TRƯỜNG ĐẠI CƯƠNG ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
ThS. NGUYỄN THỊ THU THẢO

Khu phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh
Số 3, Công trường Quốc tế, Quận 3, TP Hồ Chí Minh
ĐT: 38239171 - 38225227 - 38239172
Fax: 38239172
E-mail: [email protected]

PHÒNG PHÁT HÀNH
Số 3, Công trường Quốc tế, Quận 3, TP Hồ Chí Minh
ĐT: 38239170 - 0982920509 - 0913943466
Fax: 38239172 - Website: www.nxbdhqghcm.edu.vn
Nhà xuất bản ĐHQG-HCM và tác
©
giả/đối tác liên kết giữ bản quyền
Copyright © by VNU-HCM
Publishing House and author/copartnership
All rights reserved

Xuất bản năm 2015

Chịu trách nhiệm xuất bản:
NGUYỄN HOÀNG DŨNG

Chịu trách nhiệm nội dung:
NGUYỄN HOÀNG DŨNG

Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm về tác quyền
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HỒ CHÍ
MINH

Biên tập:
VŨ THỊ HẠNH TRANG
Sửa bản in:
AN NHIÊN

GIÁO TRÌNH
MÔI TRƯỜNG ĐẠI CƯƠNG

NXB ĐHQG-HCM

Số lượng 300 cuốn,
Khổ: 16x24 cm,
ĐKKHXB số: 1607-2015/CXBIPH/
08-73/ĐHQGTPHCM,
Quyết định XB số: 135/QĐ
của NXB ĐHQG-HCM
cấp ngày 24-7-2015.
In tại: Cty TNHH
In và Bao bì Hưng Phú
Địa chỉ: 162A/1 KP1A, P. An Phú,
TX. Thuận An, Tỉnh Bình Dương
Nộp lưu chiểu: Quý I năm 2016

Trình bày bìa:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HỒ CHÍ
MINH

ISBN: 978-604-73-3503-9

ISBN: 978-604-73-3503-9

9 786047 335039