BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HỒ CHÍ MINH


KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

NGHIÊN CỨU TỐI ƯU HOÁ
HIỆU SUẤT CAO CHIẾT
THÂN RỄ CÂY TAM THẤT NAM
(Kaempferia rotunda L., Zingiberaceae)
BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHIẾT SOXHLET

SVTH: Đỗ Thị Minh Thư
MSSV: 20128158
GVHD: T.S. Nguyễn Linh Nhâm

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 08 năm 2024.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HỒ CHÍ MINH


KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

NGHIÊN CỨU TỐI ƯU HOÁ
HIỆU SUẤT CAO CHIẾT
THÂN RỄ CÂY TAM THẤT NAM
(Kaempferia rotunda L., Zingiberaceae)
BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHIẾT SOXHLET

SVTH: Đỗ Thị Minh Thư
MSSV: 20128158
GVHD: T.S. Nguyễn Linh Nhâm

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 08 năm 2024.

TÓM TẮT KHÓA LUẬN
Cây Tam thất nam (Kaempferia rotunda L.) là loại cây thân thảo họ Gừng
(Zingiberaceae) được sử dụng phổ biến ở nước ta với công dụng như lưu thông khí
huyết, chống viêm và nhiều công dụng khác. Ngoài ra, loại cây này đã được được nghiên
cứu nhiều ở các nước trên khắp thế giới bởi lợi ích mang lại của nó cho y học. Do đó,
với tiềm năng trên đề tài mong muốn tối ưu hóa quy trình chiết tách cao của loại dược
liệu này
Mẫu thân rễ cây K. rotunda được thu hái từ quý 3/2023 đến quý 2/2024 ở Đắk Lắk. Mẫu
sau khi được thu hái được xử lý mẫu sơ bộ. Ở đề tài này, sử dụng phương pháp tối ưu
bề mặt đáp ứng theo thiết kế Box – behnken để thực hiện tối ưu điều kiện chiết cao từ
thân rễ cây K. rotunda bằng chiết Soxhlet
Các yếu tố được xét ảnh hưởng đến hiệu suất chiết cao bao gồm: nồng độ ethanol (%
v/v), thời gian chiết (h), khối lượng (g), kích thước (μՠ). Bốn yếu tố được xây dựng và
bố trí nghiệm bằng phần mềm Design Expert 13.0.5.0 với mô hình khảo sát là 16 thí
nghiệm và mô hình tối ưu hóa là 27 thí nghiệm
Dựa trên kết quả phân tích phương sai ANOVA, cho thấy mô hình có ý nghĩa và xác
định được điều kiện tối ưu là nồng độ ethanol = 90 %v/v, thời gian chiết = 13 giờ 50
phút, khối lượng = 2.5 g, kích thước vật liệu thô = 850 μՠ
Kiểm tra tính ứng dụng của các điều kiện tối ưu đối với các mẫu thân rễ ở các quý trong
năm được kết quả mẫu KRQ3 có hiệu suất chiết cao nhất (26.61±0.81), tiếp theo là
KRQ4 (15.27±0.92), KRQ1 (13.71±0.31) và KRQ2 (13.68±0.76)
Hoạt tính chống oxy hóa được đánh giá bằng phương pháp ức chế gốc tự do DPPH được
thực hiện trên cao của thân rễ K. rotunda các quý ở Đắk Lắk, kết quả cho thấy khả năng
chống oxy hóa của mẫu KRQ3 là cao nhất với giá trị IC50 = 0.44±0.23 (mg.mL-1)
...

...
8908

20

26.2502

3.07

2.8840

21

26.2503

2.61

2.9605

22

2.501

8.33

0.3001

23

26.2541

4.20

2.7378

24

26.2502

2.22

1.2576

25

26.2513

2.99

2.6072

26

2.5014

6.67

0.3669

27

26.2506

8.53

1.4038

Phụ lục 3: Số liệu thô của mô hình kiểm định mô hình tối ưu hóa
STT

Khối lượng vật liệu thô (g)

Độ ẩm (%)

Khối lượng cao (g)

1

2.5032

1.49

0.3564

2

2.5040

4.48

0.3589

3

2.5007

4.76

0.3525

4

2.5013

4.00

0.3774

5

2.5023

8.64

0.3719

6

2.5024

8.93

0.3567

7

2.5040

1.82

0.7009

8

2.5003

4.82

0.6964

9

2.5006

6.35

0.6906

10

2.5029

1.24

0.4078

11

2.5007

5.97

0.4005

12

2.5033

9.68

0.4014

Phụ lục 4: Giá trị %I của các mẫu K. rotunda ở các quý trong năm
54

Quý 1
Nồng độ (mg.mL-1)

1

2

3

3.0

89.5974  5.7230

87.9144  2.4847

92.2644  6.5309

1.5

82.4241  4.3995

73.1812  4.6162

80.0625  3.5744

0.75

54.6983  0.8618

55.0044  4.7303

55.6313  5.0875

0.375

32.6631  0.8560

37.1749  4.4290

33.3887  2.8033

0.1875

20.4911  1.0655

30.6828  1.9000

3.7772  3.5832

Quý 2
Nồng độ (mg.mL-1)

1

2

3

3.0

109.7200  6.2512

87.3985  4.2983

82.0474  4.8481

1.5

79.9473  1.1708

70.6569  1.6423

57.9690  0.4483

0.75

51.2317  1.1715

41.6954  0.2375

45.0249  1.3721

0.375

42.9616  2.3491

29.1721  2.4785

27.3874  4.7580

0.1875

21.3262  4.8236

18.0836  8.6437

14.9107  4.3280

Quý 3
Nồng độ (mg.mL-1)

1

2

3

3.0

96.6976  3.6615

87.0026  0.6665

85.2526  3.0444

1.5

90.6268  4.4731

87.3214  2.3488

87.4138  1.6111

0.75

69.9376  2.3931

70.1531  4.3117

76.3317  5.6863

0.375

43.2810  3.4463

47.7160  5.4280

56.2644  2.9176

0.1875

10.4112  3.2127

37.8795  3.7231

36.4146  9.2318

Quý 4
Nồng độ (mg.mL-1)

1

2

3

3.0

93.4297  5.5297

91.3815  2.7447

83.9764  0.8022

1.5

85.4978  1.9255

82.3091  4.0224

75.3827  1.8671

0.75

60.7480  1.2671

55.2002  0.2739

54.8741  1.4093

0.375

39.7264  0.8440

40.4532  1.0080

33.2574  2.2113

0.1875

1.8487  0.4565

24.6955  2.4919

15.3230  2.0121

Phụ lục 5: Giá trị IC50 của các mẫu K. rotunda ở các quý trong năm
55

Mẫu

IC50
(mg.mL-1)

Mẫu

IC50
(mg.mL-1)

KRQ101

0.6016  0.0075

KRQ301

0.7050  0.0521

KRQ102

0.5451  0.0221

KRQ302

0.3857  0.0013

KRQ103

0.4539  0.1090

KRQ303

0.2514  0.0316

KRQ201

0.7968  0.1321

KRQ401

0.5572  0.0011

KRQ202

1.2620  0.0014

KRQ402

0.5224  0.0088

KRQ203

1.2653  0.0768

KRQ403

0.5744  0.0014

56