Công nghệ xử lý nước thải (HCMUTE)

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO

TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM KYÕ THUAÄT THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH
NAÊM XAÂY DÖÏNG VAØ PHAÙT TRIEÅN

50

NGUYỄN VĂN SỨC

GIÁO TRÌNH

CÔNG NGHỆ
XỬ LÝ NƯỚC THẢI

NHAØ XUAÁT BAÛN
ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA TP. HOÀ CHÍ MINH

PGS.TS. NGUYỄN VĂN SỨC
(Chủ biên)

CÔNG NGHỆ
XỬ LÝ NƢỚC THẢI

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LỜI MỞ ĐẦU
Sự phát triển dân số, công nghiệp hóa đã và đang gây ra một áp
lực nặng nề cho môi trường. Nguồn nước thải sinh hoạt, công nghiệp
không được xử lý đã làm ô nhiễm nguồn nước, làm thay đổi môi trường
sống của động vật thủy sinh và ảnh hưởng đến sức khỏe của con người.
Do vậy, xử lý nước thải là một công việc hết sức cần thiết để loại bỏ
những chất độc hại trước khi thải ra môi trường.
Giáo trình “Công nghệ xử lý nước thải” được biên soạn với mong
muốn đóng góp những kiến thức cơ bản về xử lý nước thải cho những đối
tượng là sinh viên các trường đại học và cao đẳng ngành Công nghệ môi
trường.
Giáo trình “Công nghệ xử lý nước thải” được tham khảo và đúc
rút từ các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học môi trường, các
tài liệu giảng dạy của các viện, trường đại học nổi tiếng trên thế giới với
những nội dung được chắt lọc và cô đọng nhất giúp cho người đọc dễ
tiếp cận, nắm bắt nhanh chóng bản chất của các quá trình trong xử lý
nước thải.
Phần lớn nội dung được biên soạn trong giáo trình tập trung cho
quá trình xử lý nước thải bằng công nghệ sinh học. Đây là công nghệ
được sử dụng khá phổ biến hiện nay trên thế giới. Hầu hết, các nhà máy
xử lý nước thải ở Việt Nam đều sử dụng công nghệ sinh học. Độc giả có
thể tìm hiểu các quá trình xử lý sinh học để khử sBOD, NBOD và P bằng
các kỹ thuật hiếu khí, thiếu khí, kỵ khí với các quá trình tăng trưởng bám
dính hoặc tăng trưởng lơ lửng.
Ngoài công nghệ sinh học, một số các công nghệ khác liên quan
đến lĩnh vực hóa học, vật lý và hóa lý được áp dụng riêng biệt hoặc kết
hợp trong hệ thống xử lý nước thải như kết tủa, keo tụ/bông tụ, oxy hóa
bậc cao, tuyển nổi, trích ly, hấp phụ và trao đổi ion cũng được trình bày
một cách chi tiết nhằm đáp ứng cho độc giả có thể vận dụng một cách
linh hoạt khi giải quyết một đối tượng nước thải cụ thể nhằm đạt được
hiệu quả cao nhất trong xử lý nước thải.
Trong quá trình biên soạn sẽ không thể tránh khỏi những sai sót,
tác giả xin chân thành tiếp thu những đóng góp của độc giả.
Tác giả

3

4

CÁC KÝ HIỆU VÀ ĐƠN VỊ
Ký hiệu

Nội dung

Đơn vị

DO

Oxy hòa tan

Dissolved oxygen

mg/l

TS

Tổng chất rắn
...

...
u tố ảnh hƣởng đến hoạt độ của chất khử trùng ................ 276
11.2. KHỬ TRÙNG BẰNG CLO VÀ CÁC HỢP CHẤT CỦA CLO ............ 279
11.2.1. Phản ứng của clo trong nƣớc ....................................................... 279
11.2.2. Phản ứng điểm thoát (breakpoint) với Clo ................................... 280
11.2.3. Khử trùng bằng clo dioxit ............................................................ 284
11.2.4. Khử clo ........................................................................................ 284
11.2.4.1. Khử clo bằng SO2 .............................................................. 284
11.2.4.2. Khử clo bằng các hợp chất sufit ........................................ 285
11.2.4.3. Khử clo bằng than hoạt tính .............................................. 285
11.2.5. Thiết kế hệ thống khử trùng bằng clo .......................................... 286
11.3. KHỬ TRÙNG VỚI OZON .................................................................... 287
11.3.1. Mô hình toán học quá trình khử trùng bằng ozon ........................ 288
11.3.2. Các sản phẩm phụ tạo thành khi khử trùng bằng ozon ................ 289
11.4. CÁC PHƢƠNG PHÁP HÓA HỌC KHÁC............................................ 289
11.5. KHỬ TRÙNG BẰNG BỨC XẠ TỬ NGOẠI (UV) .............................. 290
11.6. SO SÁNH CÁC PHƢƠNG PHÁP KHỬ TRÙNG ................................ 292
CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ BÀI TẬP .................................................................. 294
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................... 296

316

Giáo trình

CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC THẢI
PGS.TS. Nguyễn Văn Sức
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH
Khu phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức, TPHCM
Số 3 Công trường Quốc tế, Quận 3, TP. HCM
ĐT: 38 239 172 - 38 239 170
Fax: 38 239 172
E-mail: [email protected]


Chịu trách nhiệm xuất bản
TS. HUỲNH BÁ LÂN
Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm về tác quyền
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HCM
Biên tập
NGUYỄN ĐỨC MAI LÂM
Sửa bản in
THÂN THỊ HỒNG
Thiết kế bìa
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HCM

GT.01.KTh(V)
ĐHQG.HCM-12

155-2012/CXB/563-08/ĐHQGTPHCM
KTh.GT448. -12 (T)

In 300 cuốn khổ 16 x 24cm, tại Công ty TNHH In và Bao bì Hưng
Phú. Số đăng ký kế hoạch xuất bản: 155-2012/CXB/56308/ĐHQGTPHCM. Quyết định xuất bản số: 142/QĐ-ĐHQGTPHCM/
cấp ngày 28/8/2012 của Nhà xuất bản ĐHQGTPHCM. In xong và nộp
lưu chiểu Quí IV năm 2012.

ISBN: 978-604-73-1287-0

9 786047 312870