BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO

TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM KYÕ THUAÄT THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH
NAÊM XAÂY DÖÏNG VAØ PHAÙT TRIEÅN

50

HOÀNG AN QUỐC - HOÀNG DƯƠNG HÙNG - LÊ XUÂN HÒA

GIÁO TRÌNH

ĐO LƯỜNG NHIỆT

NHAØ XUAÁT BAÛN
ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA TP. HOÀ CHÍ MINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
*******************

TS. HOÀNG AN QUỐC
PGS.TS. HOÀNG DƯƠNG HÙNG
TS. LÊ XUÂN HÒA

GIÁO TRÌNH

ĐO LƯỜNG NHIỆT

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

MỞ ĐẦU
Giáo trình Đo lường Nhiệt được biên soạn dựa trên đề cương chi tiết
học phần Đo Lường Nhiệt thời lượng 30 tiết giảng dạy cho sinh viên
chuyên ngành Công nghệ Nhiệt - Điện lạnh, Trường Đại học Sư phạm Kỹ
thuật thành phố Hồ Chí Minh. Giáo trình này cũng có thể làm tài liệu tham
khảo cho các cán bộ kỹ thuật thuộc các ngành kỹ thuật có liên quan.
Nội dung của giáo trình gồm 7 chương, trình bày các phương pháp đo
và dụng cụ đo các thông số liên quan đến ngành Công nghệ Nhiệt – Điện
lạnh như: Nhiệt độ, áp suất, lưu lượng, mức cao của môi chất, độ ẩm và
phân tích các thành phần trong hỗn hợp.
Trong quá trình biên soạn giáo trình này, chúng tôi đã tham khảo
nhiều tài liệu của nhiều tác giả trong và ngoài nước, nhân đây chúng tôi xin
gửi lời chân thành cảm ơn đến các tác giả.
Lần đầu tiên xuất bản nên giáo trình này không tránh khỏi các sai sót,
mong ban đọc góp ý cho các tác giả.
Xin chân thành cảm ơn.
Các tác giả

3

ĐO LƯỜNG NHIỆT

CHƯƠNG 1: NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ ĐO LƯỜNG

CHƯƠNG 1

NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ ĐO LƯỜNG
1.1. ĐO LƯỜNG VÀ DỤNG CỤ ĐO LƯỜNG
1.1.1. Định nghĩa
Đo lường là một quá trình đánh giá định lượng một đại lượng cần đo
để có kết quả bằng số so với đơn vị đo. Hoặc có thể định nghĩa, đo lường là
hành động cụ thể thực hiện bằng công cụ đo lường để tìm trị số của một đại
lượng chưa biết biểu thị bằng đơn vị đo lường. Trong một số trường hợp, đo
lường như là quá trình so sánh đại lượng cần đo với đại lượng chuẩn và số ta
nhận được gọi là kết quả đo lường hay đại lượng bị đo.
Kết quả đo lường là giá trị bằng số của đại lượng cần đo AX nó bằng
tỷ số của đại lượng cần đo X và đơn vị đo Xo.
=

AX =

X
= X = AX. Xo
X0

(1.1)

Ví dụ: Ta đo được U= 50V, ta có thể xem kết quả đó là U= 50 u.
50 - là kết quả đo lường của đại lượng bị đo.
u - là lượng đơn vị.
Mục đích đo lường là lượng chưa biết mà ta cần xác định.
Đối tượng đo lường là lượng trực tiếp bị đo dùng để tính toán tìm
lượng chưa biết.
Tùy trường hợp mà mục đíc
...

...
.1 Khái niệm chung

151

228

6.1.1 Độ ẩm của vật:

151

6.1.2 Độ ẩm của không khí

151

6.2 Các phƣơng pháp đo độ ẩm

153

6.2.1 Phương pháp điểm sương

153

6.2.2 Phương pháp bốc hơi ẩm:

153

6.2.3 Phương pháp biến dạng

154

6.2.4 Phương pháp điện dẫn

154

6.3 Các loại ẩm kế công nghiệp

155

6.3.1 Ẩm kế quay

155

6.3.2 Ẩm kế dây tóc

156

6.3.3 Ẩm kế điện trở

157

6.3.4 Ẩm kế tụ điện polyme

157

6.3.5 Ẩm kế tụ điện Al2O3

158

6.3.6 Ẩm kế điện ly

159

6.3.7 Ẩm kế hấp thụ

160

6.3.8 Ẩm kế ngưng tụ

162

6.3.9 Ẩm kế áp điện

163

6.3.10 Ẩm kế chưng cất

163

CHƢƠNG 7: PHÂN TÍCH CÁC CHẤT THÀNH PHẦN
TRONG HỖN HỢP
7.1. Mục đích và nội dung

165

7.2. Nguyên lý phân tích thành phần hỗn hợp

166

7.3. Bộ phân tích kiểu cơ học

168

7.4. Bộ phân tích khí kiểu nhiệt

168

7.4.1. Các bộ phân tích khí kiểu dẫn nhiệt

168

7.4.2. Các bộ phân tích khí kiểu nhiệt hóa học

171

7.5. Bộ phân tích khí kiểu điện

173

7.5.1. Bộ phân tích khí kiểu ion hóa

173

7.5.2. Bộ phân tích khí kiểu điện hóa

174

7.6. Bộ phân tích khí kiểu từ

175

7.7. Bộ phân tích khí kiểu quang học

175

7.7.1. Bộ phân tích khí kiểu giao thoa kế

175

7.7.2. Bộ phân tích khí kiểu quang âm

179

7.7.3. Bộ phân tích khí kiểu hấp thụ tia tử ngoại

180

7.7.4. Bộ phân tích khí kiểu quang phổ

181

7.8. Bộ phân tích khí kiểu so màu sắc

181

7.9. Bộ phân tích khí kiểu sắc ký

183
229

230

7.10. Bộ phân tích khí kiểu khối phổ

184

PHỤ LỤC 1: Bảng chuyển đổi đơn vị đo

185

PHỤ LỤC 2: Quan hệ giữa T và mV của cặp nhiệt

187

TÀI LIỆU THAM KHẢO

221

MỤC LỤC

223

Giáo trình

ĐO LƯỜNG NHIỆT
TS. Hoàng An Quốc – PGS.TS. Hoàng Dương Hùng – TS. Lê Xuân Hòa
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH
Khu phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức, TPHCM
Số 3 Công trường Quốc tế, Quận 3, TP. HCM
ĐT: 38 239 172 - 38 239 170
Fax: 38 239 172
E-mail: [email protected]


Chịu trách nhiệm xuất bản
TS. HUỲNH BÁ LÂN
Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm về tác quyền
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HCM
Biên tập
NGUYỄN ĐỨC MAI LÂM
Sửa bản in
THÂN THỊ HỒNG
Thiết kế bìa
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HCM
GT.01.KTh (V)
ĐHQG.HCM-12

155-2012/CXB/575-08/ĐHQGTPHCM
KTh.GT. 12. -13 (T)

In 300 cuốn khổ 16 x 24cm, tại Công ty TNHH In và Bao bì Hưng Phú. Số
đăng ký kế hoạch xuất bản: 155-2012/CXB/575-08/ĐHQGTPHCM. Quyết định
xuất bản số: 02/QĐ-ĐHQGTPHCM/ cấp ngày 4/1/2013 của Nhà xuất bản
ĐHQGTPHCM. In xong và nộp lưu chiểu Quí I năm 2013.

ISBN: 978-604-73-1299-3

9 786047 312993