Giáo trình Dao động và tiếng ồn ô tô (HCMUTE)

TS LÂM MAI LONG

GIÁO TRÌNH

DAO ĐỘNG
VÀ TIẾNG ỒN Ô TÔ

TS LÂM MAI LONG

GIÁO TRÌNH

DAO ĐỘNG
VÀ TIẾNG ỒN Ô TÔ

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – 2017

LỜI NÓI ĐẦU
Giáo trình “Dao động và tiếng ồn ô tô” được viết cho môn học cùng
tên với thời lượng 2 tín chỉ thuộc chương trình đào tạo 150 tín chỉ áp dụng
từ khóa 2012 của Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh.
Dao động và tiếng ồn của ô tô thuộc về lĩnh vực động lực học
chuyển động ô tô (Vehicle Dynamics) vì thế nó phải được nghiên cứu sau
khi đã học xong môn cơ sở ngành về động lực học chuyển động ô tô, tức
là môn Lý thuyết ô tô.
Theo một quan điểm nào đó thì dao động ô tô và tiếng ồn của ô tô
phát ra khi làm việc là hai lĩnh vực nghiên cứu khác nhau. Dao động của
ô tô là một bài toán động lực học chuyển động chuyên nghiên cứu dịch
chuyển của các khối lượng chủ yếu cấu thành ô tô dưới tác động của các
lực kích thích biến đổi theo thời gian. Những chuyển động của các khối
lượng này sẽ gây nên những hiệu ứng cần được kiểm soát đó là: ảnh
hưởng tới sức khỏe của con người ngồi trên xe, ảnh hưởng tới sự bám
giữa bánh xe và mặt đường (liên quan tới tính điều khiển và ổn định
chuyển động) và ảnh hưởng tới ổn định vị trí của thùng xe trong mặt
phẳng dọc và ngang. Trong khi đó tiếng ồn phát thải khi ô tô làm việc lại
nghiên cứu nguyên nhân gây ra các sóng áp suất truyền theo con đường
âm học khi các khối lượng dao động và tác động chủ yếu tới tai người
ngồi trong xe (tiếng ồn bên trong) và phát thải ra môi trường xung quanh
(tiếng ồn bên ngoài).
Việc kết nối hai lĩnh vực nghiên cứu khác biệt vào một giáo trình
với thời lượng 2 tín chỉ là một việc khó. Tuy nhiên tác giả đã cố gắng
biên soạn nội dung nghiên cứu của hai vấn đề này với một quan điểm
thống nhất như sau: Bản chất của dao động ô tô và tiếng ồn phát ra khi ô
tô làm việc đều là do dao động của các cụm và bộ phận dưới tác động
của các nguồn kích thích khác nhau. Chính vì vậy những khái niệm về
dao động được trình bày khá kỹ trong giáo trình này. Tuy nhiên có một
sự khác biệt như sau: Ảnh hưởng về dao động của hệ xe theo quan điểm
êm dịu và lực động giữa bánh xe và mặt đường xảy ra ở dải tần số thấp
của lực kích thích, tức là giải tần số kích thích chủ yếu, năng lượng dao
động trong khoảng này là rất lớn và được truyền và tiêu hao chủ yếu theo
con đường kết cấu. Trong khi đó tiếng ồn lại phát sinh ở những dao động
với tần số cao hoặc rất cao, năng lượng dao động không lớn và được
truyền chủ yếu theo con đ
...

...
tiếng ồn và công suất tiếng ồn.
3. Nêu khái niệm về mức áp suất tiếng ồn [B] và đơn vị đo tiếng ồn [dB]
4. Trình bày phương pháp đo tiếng ồn.
5. Trình bày các mức tiếng ồn cho phép theo tiêu chuẩn quốc tế ISO, tiêu
chuẩn Châu Âu EC và tiêu chuẩn Việt Nam TCVN.

113

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Prof.Doc. Milan Apetaur (1977), Motorova vozidla V, CVUT Praha.
2. Jazar, Reza N. (2014), Vehicle dynamics - Theory and application,
Springer.
3. Matthew Harrison (2004), Vehicle Refinement - Controlling Noise and
Vibration in road vehicle, SAE International.
4. Балабин И.В., Куров Б.А., Лаптев С.А. (1976), Испытания
автомобилей. Москва.

114

GIÁO TRÌNH DAO ĐỘNG NHÀ XUẤT BẢN
ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
VÀ TIẾNG ỒN Ô TÔ Khu phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức,
TS LÂM MAI LONG

TP Hồ Chí Minh
Dãy C, số 10-12 Đinh Tiên Hoàng, Phường Bến Nghé,
Quận 1,TP Hồ Chí Minh
ĐT: 08 6272 6361 -08 6272 6390
E-mail: [email protected]

PHÒNG PHÁT HÀNH
Dãy C, số 10-12 Đinh Tiên Hoàng, Phường Bến Nghé,
Quận 1,TP Hồ Chí Minh
ĐT: 08 6272 6361 – 08 6272 6390
Website: www.nxbdhqghcm.edu.vn
Nhà xuất bản ĐHQG-HCM và tác giả/đối tác liên
kết giữ bản quyền©
Copyright © by VNU-HCM Press anauthor/
co-partnership All rights reserved

TRUNG TÂM SÁCH ĐẠI HỌC
Tầng hầm, Dãy C, số 10-12 Đinh Tiên Hoàng,
Phường Bến Nghé, Quận 1, TP Hồ Chí Minh
ĐT: 08 6272 6350 - : 08 6272 6353
Website: www.sachdaihoc.edu.vn
Chịu trách nhiệm xuất bản

NGUYỄN HOÀNG DŨNG

Xuất bản năm 2017 Chịu trách nhiệm nội dung
NGUYỄN HOÀNG DŨNG
Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm về tác quyền

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HCM
Website: www.hcmute.edu.vn
Biên tập

LÊ THỊ MINH HUỆ
Số lượng 300 cuốn,
Khổ 16 x 24 cm,
ĐKKHXB số:2656-2017/CXBIPH/04161/ĐHQGTPHCM,
Quyết định XB số 217/QĐĐHQGTPHCM
của NXB ĐHQG-HCM
cấp ngày 25-09-2017
In tại: Công ty TNHH In &amp
bao bì Hưng Phú
Đ/c: 162A/1 – KP1A – P. An Phú –
TX Thuận An – Bình Dương.
Nộp lưu chiểu: Quý IV/2017

Sửa bản in

THANH HÀ
Trình bày bìa

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HCM
IS BN: 978-604-73-5534-1

9 786047 355341

GIÁO TRÌNH
DAO ĐỘNG VÀ TIẾNG ỒN Ô TÔ

TS LÂM MAI LONG

.

Bản tiếng Việt ©, TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM, NXB ĐHQGHCM và TÁC GIẢ.
Bản quyền tác phẩm đã được bảo hộ bởi Luật Xuất bản và Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam.
Nghiêm cấm mọi hình thức xuất bản, sao chụp, phát tán nội dung khi chưa có sự đồng ý của
tác giả và Nhà xuất bản.
ĐỂ CÓ SÁCH HAY, CẦN CHUNG TAY BẢO VỆ TÁC QUYỀN!

ISBN: 978-604-73-5534-1

9 786047 355341