GIÁO TRÌNH CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY HCMUTE

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO

TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM KYÕ THUAÄT THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH
PHAN MINH THANH - HỒ VIẾT BÌNH

GIÁO TRÌNH

CƠ SỞ CÔNG NGHỆ
CHẾ TẠO MÁY

NHAØ XUAÁT BAÛN
ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA TP. HOÀ CHÍ MINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
*******************

PHAN MINH THANH
HỒ VIẾT BÌNH

GIÁO TRÌNH

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LỜI NÓI ĐẦU
CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY là môn học cơ sở cho sinh
viên các ngành cơ khí và có vị trí rất quan trọng. Kiến thức của môn học
này sẽ giúp ích cho kỹ sư và cán bộ kỹ thuật trong việc thiết kế, chế tạo
các loại máy móc thiết bị phục vụ cho mọi ngành kinh tế
Nội dung của học phần này cung cấp cho người học những nguyên
lý cơ bản của quá trình cắt kim loại, những hiện tượng cơ lý hóa xảy ra
trong khi cắt, những đặc trưng và vai trò của hệ thống công nghệ, các
phương pháp gia công cắt gọt, các vấn đề liên quan đến sai số gia công
và các biện pháp khắc phục chúng để nâng cao độ chính xác gia công,
chất lượng bề mặt của sản phẩm và giảm giá thành. Cách tính sai số gá
đặt khi gia công, đặc biệt là sai số chuẩn và tính chuỗi kích thước công
nghệ khi gá đặt.
Để có thể chế tạo ra các chi tiết máy đạt chất lượng cao cần phải
nắm vững các kiến thức cơ bản của nội dung học phần này.
Do thời gian và khả năng có hạn, kinh nghiệm còn thiếu trong việc
biên soạn giáo trình nên chắc chắn tài liệu chưa thể đáp ứng đầy đủ mong
muốn của bạn đọc. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy cô
và các độc giả.
CÁC TÁC GIẢ

3

4

MỤC LỤC
Chƣơng 1: NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN ....................................... 15
1.1 Khái niệm về quá trình hình thành sản phẩm cơ khí ......................... 16
1.1.1 Khái niệm về sản phẩm cơ khí ............................................. 16
1.1.2 Mô hình hình hình thành sản phẩm cơ khí1 ......................... 16
1.2 Quá trình sản xuất và quá trình công nghệ ........................................ 18
1.2.1 Quá trình sản xuất ................................................................ 18
1.2.2 Quá trình công nghệ ............................................................. 19
1.2.3 Các thành phần của quy trình công nghệ .............................. 19
1.3 Hình thức tổ chức sản xuất và dạng sản xuất .................................... 21
1.3.1 Các hình thức tổ chức sản xuất ............................................ 21
1.3.2 Dạng sản xuất ................................................
...

...
tiếp từ kích
thƣớc thiết kế qua), kích thƣớc Cm1 chƣa biết. Để xác định Cm1, cần phải
kiểm tra điều kiện chuyển đổi có thực hiện đƣợc không:
264

R = Cm1 + Cm2
0,2 = Cm1 + 0,1
 Cm1 = 0,1
Nhƣ vậy điều kiện chuyển đổi hợp lý. Vậy kết quả tính nhƣ sau:
Rmax = Cm2 max - Cm1 min
Rmin = Cm2 min - Cm1 max
Cm1 min = Cm2 max - Rmax = 40,05 – 15,3 = 24,75
Cm1 max = Cm2 min - Rmin= 39,95  15,1 =24,85
Kết quả:

Cm1 = 25

-0,15
-0,25

TÓM TẮT NỘI DUNG CHƢƠNG 6
Chƣơng 6 cung cấp cho ngƣời học những kiến thức về chuẩn
trong quá trình gia công bao gồm chuẩn thiết kế và chuẩn công nghệ.
Ngoài các nguyên nhân gây ra sai số gia công đã đƣợc giới thiệu ở
chƣơng 5 thì việc chọn chuẩn trong lúc gá đặt chi tiết gia công có một
tầm quan trọng rất đặc biệt. Việc chọn chuẩn không hợp lý sẽ ảnh
hƣởng rất lớn đến độ chính xác gia công, và việc chọn chuẩn hợp lý
sẽ giảm đƣợc sai số gia công.
Nội dung chƣơng 6 cũng đề cập đến việc ứng dụng nguyên tắc
6 điểm khi định vị, nguyên nhân gây ra sai số chuẩn và cách tính loại
sai số này. Cuối cùng là cách chọn chuẩn thô và chuẩn tinh, khái
niệm về kích thƣớc công nghệ và phƣơng pháp chuyển đổi từ kích
thƣớc thiết kế sang kích thƣớc công nghệ.
CÂU HỎI ÔN TẬP CHƢƠNG 6:
1) Khái niệm về quá trình gá đặt chi tiết.
2) Nguyên tắc 6 điểm và những điều cần chú ý khi định vị.
3) Thế nào là siêu định vị. Cho thí dụ minh họa.
4) Định nghĩa và phân loại chuẩn.
5) Thế nào là chuẩn tinh chính. Cho thí dụ minh họa.
6) Thế nào là chuẩn tinh phụ. Cho thí dụ minh họa.
7) Phƣơng pháp tính sai số chuẩn và làm các bài tập tính sai số
chuẩn

265

Giáo trình

CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
ThS. Phan Minh Thanh – ThS. Hồ Viết Bình
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH
Khu phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức, TPHCM
Số 3 Công trường Quốc tế, Quận 3, TP. HCM
ĐT: 38 239 172 - 38 239 170
Fax: 38 239 172
E-mail: [email protected]


Chịu trách nhiệm xuất bản
TS. HUỲNH BÁ LÂN
Tổ chức bản thảo và chịu trách nhiệm về tác quyền
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HCM
Biên tập
NGUYỄN ĐỨC MAI LÂM
Sửa bản in
THUỲ DƯƠNG
Thiết kế bìa
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HCM

GT.01.KT(V)
ĐHQG.HCM-13

155-2012/CXB/546-08/ĐHQGTPHCM
KT.GT.160 – 13 (T)

In 300 cuốn khổ 16 x 24cm, tại Công ty TNHH In và Bao bì Hưng
Phú. Số đăng ký kế hoạch xuất bản: 155-2012/CXB/54608/ĐHQGTPHCM. Quyết định xuất bản số: 42/QĐ-ĐHQGTPHCM cấp
ngày 22/3/2013 của Nhà xuất bản ĐHQGTPHCM. In xong và nộp lưu
chiểu Quí II, 2013.

ISBN: 978-604-73-1270-2

9 786047 312702